وقتی نویسنده می‌شوید، تازه مسیر شروع می‌شود


نویسنده: دکتر فردین احمدی مدیر مسئول انتشارات بین المللی حوزه مشق 


نوشتن کتاب، برخلاف تصور عمومی، پایان راه نیست؛ اتفاقاً آغاز مسیری است که بسیاری از نویسندگان هرگز برای آن آماده نشده‌اند. اغلب افراد تصور می‌کنند دشوارترین بخش، نوشتن است؛ ساعت‌ها فکر کردن، جمله‌سازی، ویرایش و بازنویسی. اما حقیقت این است که بعد از نقطه‌ی آخر کتاب، دنیایی تازه شروع می‌شود؛ دنیایی پر از سؤال، تردید، انتخاب و البته اشتباه‌های پرهزینه.

در این مرحله، نویسنده با پرسش‌هایی مواجه می‌شود که معمولاً پاسخ روشنی برای آن‌ها ندارد:
کتابم را کجا چاپ کنم؟
به چه کسی اعتماد کنم؟
آیا ناشر واقعاً همراه من خواهد بود یا فقط یک قرارداد امضا می‌شود؟
آیا کتابم دیده می‌شود یا فقط چاپ می‌شود و در انبار می‌ماند؟

این پرسش‌ها فقط مربوط به نویسندگان تازه‌کار نیست. حتی اساتید دانشگاه، پژوهشگران، شاعران و نویسندگان حرفه‌ای هم بارها در این نقطه مکث کرده‌اند. نقطه‌ای که انتخاب ناشر، می‌تواند مسیر یک کتاب را بسازد یا نابود کند.

تفاوت «چاپ شدن» با «منتشر شدن»

یکی از بزرگ‌ترین سوءتفاهم‌ها در فضای نشر ایران، یکسان دانستن «چاپ کتاب» با «انتشار کتاب» است. چاپ، یک فرآیند فنی است؛ اما انتشار، یک فرآیند فرهنگی، رسانه‌ای و حرفه‌ای. بسیاری از کتاب‌ها چاپ می‌شوند اما هرگز منتشر نمی‌شوند؛ یعنی نه دیده می‌شوند، نه معرفی می‌شوند و نه اثری در ذهن مخاطب باقی می‌گذارند.

نویسنده‌ای که ماه‌ها یا سال‌ها برای اثرش زمان گذاشته، حق دارد کتابش فقط یک شیء کاغذی نباشد. او انتظار دارد ناشری را کنار خود داشته باشد که کتاب را بفهمد، نویسنده را درک کند و مسیر دیده شدن اثر را بلد باشد.

در اینجاست که نقش ناشر، از یک چاپخانه صرف فراتر می‌رود.

نویسنده به «همراه» نیاز دارد، نه صرفاً ناشر

تجربه نشان داده نویسندگانی که از چاپ کتاب خود رضایت دارند، معمولاً یک وجه مشترک دارند: آن‌ها تنها نبوده‌اند. کنارشان مجموعه‌ای بوده که از ایده تا اجرا، از اصلاح متن تا طراحی جلد، از مجوزها تا توزیع و حتی برند شخصی نویسنده، همراهی‌شان کرده است.

در دنیای امروز، نویسنده فقط نویسنده نیست؛ او یک «برند فکری» است. کتاب، ویترین این برند است. بنابراین انتخاب ناشری که نگاهش به کتاب، نگاهی عمیق و چندبعدی باشد، اهمیتی حیاتی دارد.

ناشری که بداند هر کتاب، یک جهان مستقل است؛ با مخاطب خاص، زبان خاص و مسیر خاص.

تجربه‌ای که مسیر نشر را تغییر می‌دهد

در سال‌های اخیر، برخی مجموعه‌های نشر، با نگاهی متفاوت وارد این فضا شده‌اند. نگاه‌هایی که صرفاً به تعداد عناوین چاپ‌شده افتخار نمی‌کنند، بلکه به کیفیت تجربه نویسنده اهمیت می‌دهند. مجموعه‌هایی که باور دارند نشر، یک «فرآیند انسانی» است نه صرفاً اداری.

در چنین مجموعه‌هایی، نویسنده احساس می‌کند شنیده می‌شود. کتابش خوانده می‌شود. پیشنهاد می‌گیرد. راهنمایی می‌شود. و مهم‌تر از همه، احساس نمی‌کند فقط یک «پرونده» است.

این نوع نگاه، به‌ویژه برای نویسندگان نسل جدید، بسیار تعیین‌کننده است؛ نسلی که به دنبال هویت، دیده‌شدن و اثرگذاری است، نه صرفاً داشتن یک کتاب چاپ‌شده.

 نشر در عصر بین‌المللی شدن

امروزه دیگر کتاب‌ها محدود به مرزهای جغرافیایی نیستند. نویسنده ایرانی می‌تواند مخاطب جهانی داشته باشد، اگر ناشرش زبان این مسیر را بداند. آشنایی با استانداردهای بین‌المللی نشر، ISBN، شابک، فیپا، چاپ دیجیتال، چاپ خارج از کشور، ترجمه و عرضه بین‌المللی، همه جزئی از آینده نشر هستند.

در این میان، مجموعه‌هایی که نگاه بین‌المللی دارند و خود را محدود به قالب‌های سنتی نکرده‌اند، یک سر و گردن جلوترند. آن‌ها می‌دانند کتاب فقط برای قفسه نیست؛ برای گفتگو با جهان است.

اعتماد، مهم‌ترین سرمایه نشر

در نهایت، آنچه یک نویسنده را به یک انتشارات وفادار می‌کند، نه قیمت است و نه وعده‌های بزرگ؛ بلکه اعتماد است. اعتمادی که از شفافیت، صداقت، تخصص و تجربه به‌وجود می‌آید.

وقتی نویسنده ببیند ناشر:

* مسیر را شفاف توضیح می‌دهد
* قرارداد را روشن و منصفانه می‌بندد
* پاسخ‌گوست
* کیفیت را فدای سرعت نمی‌کند
* و به رشد نویسنده فکر می‌کند

آن‌وقت، انتخابش دیگر اتفاقی نیست.

 انتخابی که مسیر آینده را می‌سازد

شاید بتوان گفت هر کتاب، شبیه یک سفر است. و ناشر، هم‌سفر این مسیر. انتخاب هم‌سفر، گاهی مهم‌تر از خود مقصد است. بسیاری از نویسندگان بعد از اولین تجربه چاپ، تازه متوجه می‌شوند که ای کاش از ابتدا آگاهانه‌تر انتخاب کرده بودند.

امروز، نویسندگان بیش از هر زمان دیگری حق انتخاب دارند. می‌توانند تحقیق کنند، نمونه کار ببینند، تجربه دیگران را بخوانند و آگاهانه تصمیم بگیرند.

و در این میان، مجموعه‌هایی که به‌جای هیاهو، با کارنامه، تجربه و نگاه حرفه‌ای خود حرف می‌زنند، به‌تدریج به انتخاب اول تبدیل می‌شوند؛ انتخابی که از دل رضایت نویسندگان شکل گرفته، نه صرفاً تبلیغات.



اگر نوشتن کتاب، جسارت می‌خواهد؛ چاپ و انتشار آن، خرد و انتخاب درست می‌خواهد. انتخابی که می‌تواند یک کتاب را به نقطه شروعی برای دیده‌شدن، اعتبار و اثرگذاری تبدیل کند.

در دنیایی که کتاب‌ها زیادند اما کتاب‌های ماندگار کم، ناشری که به معنا، کیفیت و مسیر نویسنده اهمیت می‌دهد، تفاوت را رقم می‌زند.

و شاید راز موفقیت برخی انتشارات همین باشد؛ اینکه قبل از کتاب، به نویسنده فکر می‌کنند.
برای دریافت مشاوره رایگان جهت چاپ کتاب 09393353009پیام بدهید.