دکتر محمدحسن رهنما در نشست خبری به مناسبت ۱۴ مهرماه، روز ملی دامپزشکی، اظهار کرد: دامپزشکی یکی از حلقه‌های مهم زنجیره تأمین غذا، سلامت جامعه، اقتصاد و تولید است و بخش زیادی از فعالیت‌های این مجموعه پیش از آنکه مردم نتیجه آن را ببینند، در مراحل تولید، فرآوری و عرضه انجام می‌شود.

وی افزود: یکی از مهم‌ترین شاخص‌های موفقیت دامپزشکی این است که بیماری یا تهدید بهداشتی پیش از تبدیل شدن به بحران شناسایی و کنترل شود؛ بنابراین رویکرد اصلی باید بر پیشگیری، پایش مستمر و مدیریت ریسک استوار باشد.

تغییر رویکرد از بیماری‌محوری به مدیریت سلامت تولید

رهنما با اشاره به تجربه بیماری HPND در صنعت میگوی استان گفت: این تجربه نشان داد که برای دستیابی به تولید پایدار، تنها تمرکز بر خود بیماری کافی نیست و باید مجموعه عواملی که زمینه ایجاد بیماری را فراهم می‌کنند نیز مدیریت شوند.

مدیرکل دامپزشکی استان بوشهر افزود: از سال ۱۴۰۴ رویکرد استان از بیماری‌محوری به سمت مدیریت کل اکوسیستم تولید تغییر کرده است و در کنار پایش بیماری، عواملی مانند کیفیت آب، وضعیت استخر، تغذیه، استفاده از پروبیوتیک‌ها، امنیت زیستی و آموزش بهره‌برداران نیز مورد توجه قرار گرفته است.

وی تصریح کرد: در واقع از «مدیریت بیماری» به سمت «مدیریت سلامت تولید» حرکت کرده‌ایم تا عوامل خطر پیش از وقوع بیماری شناسایی و کنترل شوند.

بیش از ۳۳ هزار آزمایش در شش ماه

رهنما با اشاره به اقدامات آزمایشگاهی دامپزشکی استان گفت: در شش ماه نخست سال بیش از ۳۳ هزار آزمایش شیمیایی و میکروبی در استان انجام شده است.

وی افزود: آزمایشگاه برای تشخیص بیماری و شناسایی خطرات ضروری است، اما به تنهایی کافی نیست و باید در کنار آن، مدیریت تولید، آب، تغذیه، امنیت زیستی و آموزش بهره‌برداران نیز مورد توجه قرار گیرد.

بوشهر؛ قطب تولید میگوی کشور

مدیرکل دامپزشکی استان بوشهر با اشاره به ظرفیت استان در حوزه آبزی‌پروری اظهار کرد: بوشهر یکی از قطب‌های مهم تولید میگو در کشور است و در سال جاری حدود یک میلیارد و ۸۱۵ میلیون قطعه لارو میگو توسط تولیدکنندگان استان تولید شده است.

وی افزود: این تولیدات تحت نظارت و پایش دامپزشکی قرار دارند و در حال حاضر ۱۱ سایت فعال پرورش میگو در شهرستان‌های بوشهر، گناوه، دیلم، دشتی و دیر فعالیت می‌کنند.

رهنما ادامه داد: در مجموع حدود ۳۵۶ مزرعه و سه هزار و ۸۳۸ استخر پرورش میگو در استان وجود دارد.

پیش‌بینی تولید بیش از ۴۰ هزار تن میگو

وی با اشاره به اینکه فصل اصلی برداشت میگو هنوز آغاز نشده است، گفت: برخی مزارع برای کاهش تراکم و فراهم کردن شرایط بهتر برای رشد میگو، برداشت اولیه یا «برداشت سرک» انجام داده‌اند که تاکنون حدود ۱۰۰ تن از این طریق برداشت شده است.

مدیرکل دامپزشکی استان بوشهر افزود: بر اساس برآوردهای دامپزشکی و سازمان شیلات، پیش‌بینی می‌شود میزان تولید میگوی استان در سال زراعی جاری بیش از ۴۰ هزار تن باشد.

۶۱۵ نوبت پایش در مزارع آبزی‌پروری

رهنما با اشاره به اقدامات نظارتی در حوزه آبزیان گفت: در شش ماه نخست سال ۶۱۵ نوبت بازدید و پایش در حوزه میگو و مدیریت بیماری‌های آبزیان انجام شده است.

وی تأکید کرد: استمرار این پایش‌ها با هدف شناسایی عوامل خطر، مراقبت از وضعیت بهداشتی مزارع و پیشگیری از بروز بیماری انجام می‌شود.

رتبه سوم بوشهر در نسخه‌نویسی دامپزشکی

مدیرکل دامپزشکی استان بوشهر همچنین از جایگاه سوم استان در کشور در حوزه نسخه‌نویسی خبر داد و گفت: بوشهر با وجود تعداد کمتر کاربران نسبت به برخی استان‌ها، توانسته تعداد قابل توجهی نسخه ثبت کند و در این شاخص در رتبه سوم کشور قرار بگیرد.

ماهی در قفس؛ وابستگی به واردات بچه‌ماهی

رهنما با اشاره به فعالیت استان در زمینه پرورش ماهی در قفس اظهار کرد: بوشهر در حوزه پرورش ماهی در قفس نیز فعال است، اما برخلاف میگو، هنوز در تولید لارو و بچه‌ماهی به خودکفایی نرسیده‌ایم.

وی افزود: در سال جاری حدود ۴ میلیون و ۶۰۰ هزار قطعه بچه‌ماهی وارد استان شده و در اختیار واحدهای پرورش ماهی در قفس قرار گرفته است.

رهنما تعداد واحدهای فعال پرورش ماهی در قفس را چهار واحد اعلام کرد و گفت: میزان برداشت ماهی تاکنون حدود ۳۰ تن بوده است.

سلامت مردم؛ خط قرمز دامپزشکی

رهنما با تأکید بر اینکه سلامت مردم قابل مذاکره نیست، گفت: دامپزشکی در کنار حمایت از تولیدکنندگان، اجرای ضوابط و مقررات بهداشتی را با جدیت دنبال می‌کند و سلامت مردم خط قرمز این مجموعه است.

وی افزود: دامپزشکی علاوه بر سلامت مصرف‌کننده، از سرمایه تولیدکنندگان نیز صیانت می‌کند؛ زیرا کنترل بیماری در یک واحد تولیدی به معنای حفظ سرمایه، اشتغال و استمرار تولید است.

محموله گوشت نامنطبق به سفره مردم نرسید

مدیرکل دامپزشکی استان بوشهر درباره یک محموله گوشت واردشده به استان نیز گفت: پس از نمونه‌برداری و انجام آزمایش مشخص شد میزان بار میکروبی این محموله از حد استاندارد بالاتر است.

وی تصریح کرد: بالا بودن بار میکروبی لزوماً به معنای فاسد بودن محصول نیست، اما محصولی که از حدود استاندارد تعیین‌شده خارج باشد، اجازه ورود به چرخه مصرف انسانی را نخواهد داشت.

ساماندهی کشتارگاه‌ها با هدف ارتقای سلامت

وی با اشاره به برنامه ساماندهی کشتارگاه‌های استان اظهار کرد: هدف از این طرح صرفاً تعطیلی کشتارگاه‌های سنتی نیست، بلکه حرکت به سمت کشتار استاندارد، بهداشتی، قابل نظارت و اقتصادی است.

رهنما افزود: در این فرآیند علاوه بر مسائل بهداشتی، ظرفیت کشتار، حمل‌ونقل بهداشتی، استمرار خدمت و دسترسی مردم نیز مورد توجه قرار می‌گیرد تا اجرای طرح موجب اختلال در تأمین گوشت یا فشار غیرمنطقی بر مصرف‌کننده نشود.

دامپزشکی؛ بخشی از زیرساخت صادرات بوشهر

مدیرکل دامپزشکی استان بوشهر با اشاره به ظرفیت صادرات آبزیان و سایر فرآورده‌های دامی گفت: سلامت و استانداردهای بهداشتی بخش مهمی از فرآیند صادرات است و دامپزشکی یکی از اجزای زیرساخت صادرات محصولات استان محسوب می‌شود.

وی ادامه داد: تأمین الزامات بهداشتی و سلامت محصول نقش مهمی در استمرار حضور محصولات بوشهر در بازارهای خارجی دارد.

تداوم فعالیت دامپزشکی در شرایط بحرانی

رهنما با اشاره به فعالیت دامپزشکی در شرایط بحرانی گفت: حتی در دوره‌های بحران و جنگ نیز نظارت بر کشتارگاه‌ها، حمل‌ونقل، فرآوری، عرضه و آزمایش‌های مرتبط متوقف نشده است.

وی افزود: بحران نباید موجب توقف زنجیره تأمین غذای سالم شود و در چنین شرایطی باید توجه بیشتری به استمرار تولید و تأمین غذای سالم برای مردم داشت.

تأکید بر همکاری دانشگاه و بخش خصوصی

رهنما در تشریح برنامه آینده دامپزشکی استان گفت: باید بیماری‌ها را زودتر شناسایی کنیم، پیش از ایجاد بحران ریسک‌ها را مدیریت کنیم و از ظرفیت دانشگاه‌ها، مراکز تحقیقاتی، بخش خصوصی و تولیدکنندگان بیشتر استفاده کنیم.

وی افزود: تولید سالم و پایدار نیازمند همکاری همه این بخش‌هاست و هیچ مسئله پیچیده‌ای را نمی‌توان به صورت منفرد حل کرد.

مدیرکل دامپزشکی استان بوشهر در پایان با اشاره به نقش رسانه در آگاهی‌بخشی درباره سلامت غذا گفت: بخش زیادی از فعالیت‌های دامپزشکی توسط مردم دیده نمی‌شود و رسانه می‌تواند این فرآیندهای پنهان اما مهم را برای جامعه تبیین کند.

رهنما تأکید کرد: هدف نهایی دامپزشکی صرفاً افزایش تعداد بازدیدها و آزمایش‌ها نیست، بلکه کاهش بیماری، تأمین غذای سالم، حفظ سرمایه تولیدکنندگان و فراهم کردن زمینه صادرات مطمئن محصولات استان است.