
به گزارش دریاکنار و نقل از خبرنگار پایگاه اطلاعرسانی دولت، اسماعیل بقایی در نشست خبری خود در پاسخ به سوالی در خصوص دستگیری رئیس جمهور ونزوئلا توسط آمریکا و نقض حقوق بین الملل، با بیان اینکه نقض مکرر قواعد حقوق بین الملل نباید به معنای از بین رفتن این قوانین باشد چراکه بدون این اصول جهان تبدیل به جنگل میشود، اظهار کرد: این اتفاق بسیار خطرناک بود که بسیاری از کشورها نیز آن را محکوم کردند، هیچ کشور مدعی حاکمیت قانونی نمیتواند در برابر چنین وضعیتی بیتفاوت باشد.
سخنگوی وزارت خارجه تصریح کرد: فارغ از اینکه چه کسی و در چه کشوری با این وضعیت مواجه شده است، اصل نقض حاکمیت ملی و سرزمینی کشورها قابل توجیه نیست و بدعتی که ایجاد شد تبعاتش دامنگیر کل جامعه بین الملل خواهد بود. حقوق بین الملل معاصر نتیجه تجربه بشری بعد از دو جنگ جهانی است لذا این اقدام محکوم و مردود است و طرفهایی که دست به این تجاوز زدند باید در پیشگاه جامعه بین الملل پاسخگو باشند.
وی در پاسخ به سوالی در خصوص تخلیه پایگاه الاسد در عراق و گمانهزنیها برای رخداد جنگ در منطقه، خاطر نشان کرد: باید مراقب بود. هر اتفاقی که رخ دهد را احتمالا تعبیر به رخدادی میکنند. کوچکترین خبری را تبدیل به بهانه برای این امر میکنند. درباره حضور نظامی آمریکا در عراق، مقامات ارشد عراق توضیح دادند و قرار است پایگاه الاسد را سال ۲۰۲۶ دولت عراق تحویل بگیرد.
بقایی در پاسخ به سوالی درباره صحبتهای نخست وزیر رژیم صهیونیستی درباره اتفاقات اخیر در ایران، تاکید کرد: مردم در فضای رسانه و اجتماعی به خوبی این امر را جواب دادند، دلسوزی رژیم صهیونیستی را در طول جنگ ۱۲ روزه شاهد بودیم. ترور دانشمندان هستهای و بزرگان ایران و اقدامات مجرمانه رژیم صهیونیستی با همدستی شرکای او علیه ایران با این فریب کاریها پوشش داده نمیشود. رژیم صهیونیستی متوسل به سوء استفاده از هر فرصتی برای تفرقه اندازی میشود که باید مراقب آن بود.
بقایی گفت: اظهارات نخستوزیر رژیم صهیونیستی و برخی مقامات تندروی آمریکا درباره مباحث داخلی ایران در قاموس حقوق بین الملل ترغیب به خشونت و تروریسم و آدم کشی است. لذا خدا را شکر میکنیم برای مردم ایران سیاهی چنین افرادی روشن است. نه مردم ما و نه مردم منطقه و نه جانعه بین المللی قرار نیست فریب این امر را بخورند.
سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه نخست وزیر رژیم صهیونیستی به رئیس جمهور روسیه گفته است که دنبال از سر گیری جنگ با ایران نیست، توضیح داد: فارغ از مباحث رسانهای، ایران و نیروهای مسلح ما با چشمان باز مراقب حریم ایران هستند و قرار نیست به حرفهای رژیم صهیونیستی اتکا و اعتماد کنیم. برای ما فریب کاری رژیم صهیونیستی ثابت شده است. تقویت آمادگی ما و داشتن چشمان باز برای دفاع از کیان ایران، نقطه تمرکز است.
وی در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه شاهد تکرار برخی ادعاها از سوی آمریکا و نخست وزیر رژیم صهیونیستی در خصوص تکرار تجاوز نظامی علیه ایران هستیم، تصریح کرد: در اینکه رژیم صهیونیستی و آمریکا تلاش دارند جنگ روانی و التهاب را حفظ کنند تردیدی نیست. فضاسازی رسانهای و جنگ روانی علیه ایران بخشی از راهبرد آنها برای اعمال فشار علیه ایران است که تازه نیست. برایمان مهم است با تمام توان مراقب رفتارهای طرفهای مقابل باشیم. در دفاع از کیان ایران، نیروهای مسلح ما ذرهای اغماض نخواهند کرد.
سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به سوالی در خصوص برگزاری جلسه شورای امنیت به درخواست کلمبیا توضیح داد: این امر برای آمریکای لاتین مهم است. برای ما اصول و نه اشخاص مهم است. رئیسجمهور و همسر رئیسجمهور کشوری ربوده شده است که جای افتخار ندارد. این امر عملی غیر قانونی است و همانطور که مقامات ونزوئلا و مردم آن تاکید کردند رئیسجمهور ونزوئلا باید آزاد شود. شورای امینت و سازمان ملل مسئولیت مستقیم در صیانت از اصول منشور ملل متحد دارند. عدم واکنش صریح و روشن، کل جامعه بین الملل را بیش از پیش چار مشکل میکند.
بقایی در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه مقامات آمریکا دلیل دستگیری رئیس جمهور ونزوئلا را اجرای حکم قضایی دادگاه آمریکا عنوان کردند، آیا چنین چیزی قابل توجیه است؟، گفت: مطلقا قابل توجیه نیست، به هیچ عنوان قوانین داخلی کشورها نمیتواند مبنایی برای نقض مسئولیت سایر حاکمیتها برای تعرض به حاکمیت ملی و تمامیت سرزمینی کشورها باشد. این پوشش و شبه دلیلی است برای توجیه اقدام غیر قانونی آمریکا که نزد هیچ محکمه بین المللی و قاعده بین المللی قابل توجیه نیست.
وی در بخش دیگر سخنان خود با اشاره به آغاز سال نو میلادی اظهار کرد: سالی که گذشت یکی از بدترین سالها در تاریخ هشتاد ساله سازمان ملل از حیث بیحرمتی به اصول و اهداف منشور ملل متحد و نقض قواعد بنیادین حقوق بین الملل و استمرار بیکیفرمانی جنایات بین المللی است. آنچه در غزه شاهد هستیم، نمونه عریان توسل به بدترین اشکال جنایت و زور برای استعمار یک سرزمین است. شاهد حمله به تاسیسات صلح آمیز هستهای ایران در سال ۲۰۲۵ بودیم که ضربه مهلک به رژیم منع اشاعه بود. امیدواریم که سال ۲۰۲۶ سالی باشد که دنیا به سمت صلح و عدالت حرکت کند.
سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به سوال دیگری در خصوص موضعگیری گزارشگر ویژه سازمان ملل در خصوص اتفاقات ایران، گفت: آنچه آزار دهنده است و آسیب به اعتبار نهادهای بین المللی و جایگاه رفیع حقوق بشر میرساند، برخورد دوگانه است که در ابن سالها به اوج خود رسیده است. شاهد نسل کشی آشکار در غزه و کرانه باختری بودیم و از سوی دیگر بیعملی و سکوت بسیاری از نهادهای بین المللی که وظیفه رسیدگی به این امر را داشتند، شاهد بودیم.
وی یادآور شد: در خصوص حقوق بشر ایران، همیشه نگاه سیاسی غالب بوده است و در برهههای مختلف گزارشگران و برخی از کشورها بیتوجه به ابعاد مختلف موضوع صرفا به محکومیت اکتفا کردند بیآنکه به شرایط و واقعیتهای موجود توجه داشته باشند.
بقایی در پاسخ به اینکه برخی تحلیلگران معتقدند پس حمله آمریکا به ونزوئلا، حمله به ایران را شاهد خواهیم بود و ایران چطور از خود دفاع خواهد کرد؟، تاکید کرد: اینکه چطور از خود دفاع کنیم در تخصص بنده نیست. آنچه مشخص است این است که ایران در دفاع از کیان خود هیچ مسامحه و اغماضی نمیکند. برخی میگویند این اقدام مستقیم علیه اهداف چین است و برخی میگویند این اقدام الگوسازی برای سایر کشورها است اما مهم این است که همه کشورهای عضو سازمان ملل مسئولیت مستقیم در قبال صلح و امنیت بین الملل دارند و باید قانون شکنی را جدی بگیرند.
سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به سوالی در خصوص عملیات گسترده ترکیه علیه داعش طی هفته قبل توضیح داد: مقابله با تروریست وظیفه جمعی است که کل کشورهای منطقه دارند. واقیت این است مادامی که نا امنی و اشغال کشورهای منطقه وجود داشته باشد زمینه برای رشد گروههای تروریستی و تکفیری مهیا است. این امر باید نگرانی مشترک در بین کشورهای منطقه باشد. با ترکیه همسایه هستیم و از دیرباز درباره موضوعات امنیتی با ترکیه همکاری داشتیم. همکاری دو کشور درباره مباحث امنیتی و مقابله با تروریسم مسبوق به سابقه است.
وی در پاسخ به اینکه آمریکا پس از دستگیری رئیس جمهور ونزوئلا از کوبا و مکزیک و گرینلند صحبت میکند و برخی تحلیل دارند که بخشی این اقدامات مربوط به پرونده جفری اپستین است، تصریح کرد: این روند بسیار خطرناک است و بیتفاوتی و بیعملی در برابر قلدری صرفا طرف مقابل را جری برای ادامه اقدامات خود میکند. دامنه قانون شکنی آمریکا محدود به یک یا چند کشور نخواهد ماند و کل آمریکای لاتین در معرض این امر است. امیدوارم جامعه جهانی به این هشدارهایی که در عمل میبیند توجه داشته باشد.
پقایی در پاسخ به سوال دیگری درباره آخرین جزئیات مربوط به مراودات ایران با آژانس بین المللی انرژی اتمی، بیان کرد: اتفاق جدیدی رخ داده: نمایندگی دائم ما در وین به عنوان نماینده ایران نزد آژانس در تماس معمول با مدیران آژانس است. ما عضو معاهده منع اشاعه و متعهد به موافقتنامه پادمان هستیم و نسبت به تعهدات خود اشراف داریم. همه سخن ما این است که آژانس و شخص مدیر کل باید طرفهای مقابل را نسبت به تعهدات خود آگاه و ملزم به اجرای آن کند.
سخنگوی وزارت خارجه ادامه داد: مطالبه اصلی ایران از آژانس و سایر طرفین عضو آژانس و شورای حکام این است که اقدام جنایتکارانه آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه تاسیسات هستهای صلح آمیز ایران را محکوم و آنها را پاسخگو در برابر این شرارت کنند نه اینکه به این عمل غیر قانونی افتخار کنند. مراودات ما با آژانس بین المللی انرژی اتمی وجود داشته است. بازدید از مراکزی که مورد تعرص نبودند انجام شده است و از همه مراکز تقریبا به شیوهای که تفاهم شده بود قبل از سال نو میلادی بازدید شد. اما درباره مراکز آسیب دیده روشن است که هیچ شیوه نامهای درباره بازدید از تاسیسات آسیب دیده وجود ندارد چون برای اولین بار این اتفاق رخ داده است.
وی در پاسخ به سوالی درباره سخنان آقای لاریجانی خطاب به ترامپ، گفت: قرار نیست حرفهای دبیر شورای عالی امنیت ملی را تفسیر کنم، فرمایش ایشان گویا بود و مخاطبان این سخن پیام آن را گرفتند.
بقایی در پاسخ به سوال دیگری درباره ادعای وزیر دارایی سوریه که ضمن پذیرش بدهی به ایران در خصوص دریافت غرامت از ایران مباحثی را مطرح کرده است، گفت: قرار نیست درباره هر اظهار نظر سیاسی که هیچ مناسبت و سازگاری با مبنای حقوق بین الملل ندارد اعلام نظر کنیم، آنچه مشخص است آن است که مراودات اقتصادی بین کشورها قاعده دارد و قرار نیست مطالبات مالی با تغییر حکومت و تحول حاکمیت یک کشور دچار تعییر شود و از بین برود. مطالبات سر جای خود هستند و مستندات وجود دارد.
سخنگوی وزارت خارجه ادامه داد: این موضوع بین دو کشور است حتی زمانی که کشوری دچار مشکل بنیادین میشود مطالبات اقتصادی و تعهدات حقوقی کشور از بین نمیرود و منتقل میشود.
وی در پاسخ به سوال دیگری درباره تحولات جنوب یمن و طرح تجزیه این کشور اسلامی توسط اسرائیل، خاطر نشان کرد: موضع خود را طی بیانیهای اعلام کردیم، حفظ یکپارچگی و تمامیت سرزمینی یمن برای کشورهای منطقه مهم است. ما غافل از این واقعیت نیستیم که دشمنان علیه ثبات و امنیت و مصلحت منطقه دنبال ایجاد نا امنی و تجزیه کشورهای اسلامی هستند. امیدواریم تحولات هفتههای اخیر در یمن منجر به گفتگوی یمنی-یمنی شود و بر اساس نقشه راه از پیش وجود داشته، روند تحکیم ثبات در یمن با قدرت بیشتری پیش برود.
بقایی در پاسخ به سوال دیگری درباره اینکه اقدام آمریکا در ونزوئلا و دستگیری رئیس جمهور ونزوئلا تهدید علیه ایران بوده است و برنامه دستگاه دیپلماسی برای مقابله با این امر چیست؟، توضیح داد: دستگاه دیپلماسی قرار نیست با این اتفاقات دچار غافلگیری شود، در یک الی دو سال اخیر با سیلی از تحولات و اتفاقات غیر مترقبه مواجه بودیم و آمادگی داشتیم و داریم که با چابکی و چالاکی بتوانیم هم تحولات را رصد کنیم و هم در تعامل و رایزنی با سایر کشورها در جهت حفظ منافع ملی ایران و کمک به مقابله با جریانات و روندهایی که صلح بین المللی را به خطر می اندازد اقدام کنیم و با جدیت این روند را ادامه میدهیم.
سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به اینکه با توجه به تحولات ونزوئلا تکلیف مطالبات مالی ایران چه می شود؟، عنوان کرد: ما در ارتباط با مقامات ونزوئلا هستیم. تحولات روابط اقتصادی دو کشور با تغییر در حاکمیت دولتها ناپدید نمیشوند و مطالبات قاعدتا پیگیری میشود.
وی در پاسخ به سوال دیگری درباره تدابیر ایران برای صیانت از اتباع ایرانی و داراییهای ایران در ونزوئلا، تصریح کرد: درباره اتباع ایرانی طی همان روز با سفیر صحبت کردیم. سفیر و کارکنان در سلامت کامل هستند. تعداد زیادی تبعه در ونزوئلا نداریم اما باز هم هیچ گزارشی از اینکه مشکلی پیش آمده باشد دریافت نکردیم. درباره حفظ منافع ایران نیز نظام حاکم بر ونزوئلا همان نظام است. آقای وزیر با همتای ونزوئلایی خود صحبت کردند. ما اوضاع را با دقت رصد میکنیم و هر اقدامی که لازم باشد برای حمایت از منافع و اتباع کشور خود اتخاذ میکنیم.
بقایی در پاسخ به اینکه برخی تحلیلگرها مدعی هستند دستگیری رئیس جمهور ونزوئلا معامله میان آمریکا با روسیه و چین بوده است و روسیه مجوز آزادی عمل در قبال اوکراین، و چین آزادی عمل درباره تایوان دریافت کرده است، تاکید کرد: به نظرم باید متمرکز روی اصل اتفاق رخ داده باشیم، گاهی تفسیرها و برداشتها از یک رویدادِ نقض حقوق بین الملل، با هدف منحرف کردن اذهان عمومی از شدت عمل ارتکابی است. در این مورد خاص باید دید چه اتفاقی رخ داده است، یک قدرتی به خود اجازه داده بیهیچ مبنا و دلیلی متوسل به زور شود و رئیس جمهور و همسر رئیس جمهور یک کشور را با تعرض به خاک و تمامیت سرزمینی و حاکمیت ملی یک کشور ربایش کند. اصل موضوع باید مورد توجه جامعه جهانی قرار گیرد و محکوم شود.
سخنگوی وزارت خارجه افزود: این امر میتواند خود، الگو دهنده باشد و در سایر نقاط جهان تکرار شود. این امر بحثی است که تبعات و پیامدهایش بر عهده طرفی است که قانون شکنی میکند اما طبیعتا نقض فاحش حقوق بین الملل مجوزی برای این نیست که این اقدام تکرار شود.
وی در پاسخ به سوال دیگری درباره اینکه سپاه پاسداران اخیرا شواهدی مبنی بر استخدام و تامین مالی نوجوانان برای حضور در اعتراضات از سوی کشور آلمان ارائه کرده است، گفت: بدیهی است ما هر شواهد و قرائن دال بر مداخله طرفین خارجی در امور داخلی ایران از جمله ترغیب خشونت و اقدامات خراب کارانه را مستند و با کشورها مطرح میکنیم.
بقایی در پاسخ به سوال دیگری در خصوص اینکه وزیر خارجه لبنان از گفتوگو با ایران استقبال کرده است و سفیر جدید ایران در لبنان نیز عازم بیروت هستند، اظهار کرد: رابطه ما با لبنان، رابطه دیرپا و دوستانه بوده است. مصمم هستیم این رابطه را ادامه دهیم و تقویت کنیم. سفیر جدید لبنان هفتههای اخیر وارد ایران شدند و هفته قبل در روز چهارشنبه با وزیر امور خارجه دیدار داشتند و رسما ماموریت خود در ایران را شروع کردند. روند پذیرش سفیر جدید ایران در لبنان هم انجام شده است و ظرف هفتههای آینده ایشان عازم محل ماموریت است. هر دو کشور در پایتخت سفارت دارند و گفتوگوی بین دو کشور امری مستمر است.
وی در پاسخ به سوالی درباره روابط ایران و ونزوئلا طی شرایط جدید و پس از دستگیری رئیس جمهور ونزوئلا توسط آمریکا و عنوان این امر که آمریکا خودش ونزوئلا را اداره خواهد کرد، عنوان کرد: این هم از آن حرفها است که گویا این امر است که اگر تا قبل از این و طی دهههای قبل، با استناد به گسترش دموکراسی و اجرای حقوق بشر به کشورها تعرض میشد؛ الان صراحتا اعلام میکنند که خود ما ونزوئلا را اداره میکنیم. گویا جهان به هشت دهه قبل پرتاب شده است که استعمار و قیمومیت مبنای رابطه قدرتهای استعماری با سایر کشورها بود. قطعا این امر مورد پذیرش هیچ کشوری از جمله ونزوئلا نیست.
سخنگوی وزارت خارجه افزود: رابطه ما با هر کشوری مثل ونزوئلا در راستای احترام متقابل و منافع متقابل است و مبنای ما در آینده با این کشور نیز بر همین اساس است.
بقایی در پاسخ به اینکه آیا در گفتوگو با سایر کشورها درباره شرایط ونزوئلا رایزنی میکنید؟، اظهارکرد: اگر بپذیریم مقابله با تعرض به حاکمیت ملی یک کشور عضو سازمان ملل مریوط به همه کشورها است و همه کشورها در این امر مسئولیت دارند؛ باید گفت که هم در سطح سازمان ملل امروز جلسه شورای امنیت سازمان ملل برگزار میشود و هم ما در هر گفتوگویی با سایر کشورها در این امر رایزنی میکنیم.
وی در پاسخ به سوالی درباره اظهارات وزیر خارجه فرانسه و برخی از دیگر کشورهای اروپایی درخصوص دستگیری رئیس جمهور ونزوئلا که این اقدام را نقض اصل منع توسل به زور عنوان کرده است، گفت: کسانی که در اروپا از شجاعت اخلاقی برخوردارند تا نسبت به نقض حقوق بین الملل موضع بگیرند؛ تاریخ خوانده هستند و از تجارب تاریخی اروپا درس گرفتهاند. میدانند اگر سال ۱۹۳۹ چمبرلین در برابر اشغال سودتنلند موضع قاطع میگرفت اروپا دچار جنگ خانمانسوز نمیشد. جای امیدواری دارد کسانی در اروپا متوجه جدیت تبعات مترتب به تداوم قانونشکنی هستند.
سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به سوال دیگری درباره اظهارات ترامپ درباره گرینلند خاطر نشان کرد: نقض قوانین بینالمللی و بی توجهی به اصل حاکمیت قانون در روابط بین المللی اگر تبدیل به رویه شود هیچ کشوری را از قانونشکنی مصون نمیکند. ایران موضع اصولی درباره ضرورت حرمت نهادن به تمامیت سرزمینی و حاکمیت کشورها دارد. ما بر خلاف دوستان اروپایی که نگاه گزینشی و استاندارد دوگانه نسبت به قواعد و اصول حقوق بین الملل دارند و بر اساس منافع خود درباره نقض حقوق بین الملل موضع گیری میکنند و هر جا به مصلحت نبینند به راحتی نسبت به نقض قواعد بین الملل بیتفاوت هستند؛ موضع ثابت داریم و برایمان نقض حاکمیت سرزمینی دولتها خواه در لبنان، سوریه، یمن و ونزوئلا باشد و خواه علیه گرینلند و دانمارک باشد؛ مردود است.



نظرات
0