مردی که در سایه نقش‌ها، خورشید شد


نویسنده: دکتر فردین احمدی مدیر مسئول 
انتشارات حوزه مشق 

در جهان پرهیاهوی هنر، برخی چهره‌ها هستند که نه در سایه‌ی شهرت، بلکه در پناه شعور و صبر، شکوفا می‌شوند. کسانی که خاک صحنه خورده‌اند، نقش‌های سخت را زندگی کرده‌اند، و سال‌هاست که چراغ هنر را با دستان خود روشن نگاه داشته‌اند.

حسین سحرخیز، مردی از تبار همین نسل است؛
هنرمندی که از سال ۱۳۵۴ با عنوان کارمند اداره تئاتر وارد عرصه شد و از آن روز تا امروز، بیش از پنجاه سال است که در تئاتر، سینما و تلویزیون ایران، نفس به نقش بخشیده و نقش به جان.




حسین سحرخیز را باید از زمره بازیگرانی دانست که «جایگاه» برایشان اهمیتی ندارد، چون حضورشان خودْ جایگاهی‌ست برای اثر.
او بازیگری‌ست که در بیش از پنجاه تئاتر نقش‌آفرینی کرده؛ از اجرای زنده‌ی «رابعه بلخی» تا کارگردانی نمایشی چون «دنیای زن‌ها». و همین تئاتر بود که ریشه‌های هنرش را در خاکی عمیق فرو برد تا ثمرش در تلویزیون و سینما، پربار باشد و ماندگار.




سحرخیز در قاب تلویزیون، چهره‌ای خاطره‌انگیز است.
او نه‌تنها در سریال‌های فاخر، بلکه در مجموعه‌هایی که مخاطب عام را درگیر خود می‌کردند، همیشه نقشی مؤثر و باورپذیر ایفا کرده است.
حضورش در سریال‌های به‌یادماندنی چون:

– روزی عقابی
– جاده
– ریحانه
– آخرین دعوت
– تا صبح
– ترانه مادری
– عملیات ۱۲۵
– هوش سیاه
– دخترم نرگس
– خانه امن
– خونسرد
– ناریا
– شب‌چراغ
– روزها و رازها

همگی گواهی‌ست بر تنوع نقش‌هایی که پذیرفت، تجربه کرد و با تمام وجود، زندگی‌شان کرد.

او در هر کدام از این آثار، لباسی تازه بر تن نقش‌ها پوشاند و با نگاهی منحصر به‌فرد، از قالب کلیشه‌ها فاصله گرفت و به شخصیتی زنده و ملموس رسید.
گاهی در قامت پدری مهربان، گاهی در نقش مأموری تیزبین، گاه مدیری سخت‌گیر و گاه انسانی عاشق‌پیشه.
در هر قالبی که بود، همان حسین سحرخیزِ متعهد، عمیق و آرام بود.




اما دایره‌ی حضور او تنها به قاب تلویزیون محدود نماند.
در سینما نیز آثاری قابل تأمل در کارنامه‌اش دیده می‌شود:
از «دوئل» احمدرضا درویش،
تا «کارناوال مرگ»، «اسکادران عشق»، «شب‌های تهران»، «چشمک» و «حرفه‌ای».

سحرخیز در سینما نیز همان راهی را رفت که در تئاتر آموخته بود:
وفاداری به نقش، نه به شهرت.
او حتی اگر چند دقیقه جلوی دوربین باشد، چنان اثرگذار عمل می‌کند که حضوری ماندگار از خود برجای می‌گذارد.




نکته‌ای که شاید کمتر به آن توجه شده باشد، کارگردانی‌های حرفه‌ای او در تلویزیون است.
آثار موفقی چون:

– سریال آخرین روز تابستان
– تله‌فیلم ذبیح
– تله‌فیلم تکیه بر خورشید
– تله‌فیلم مهر و خون
– تله‌فیلم گذرگاه مرزی
– تله‌فیلم چند روز مانده به عید

همگی نشانی از آن دارند که حسین سحرخیز، فقط بازیگر نیست؛ او روایتگر است.
چه جلوی دوربین، چه پشت آن.
او تصویر را می‌فهمد، ضرب‌آهنگ داستان را حس می‌کند و با ظرافتی شاعرانه، حقیقت را به تماشا می‌گذارد.




در کنار همه این‌ها، جایگاه او به‌عنوان داور و کارشناس چند دوره جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر، نشان از آن دارد که جامعه هنری، سحرخیز را تنها به چشم یک بازیگر نمی‌نگرد، بلکه صدای مرجع و قابل اعتماد تئاتر و تصویر در ایران می‌داند.

او در طول عمر هنری‌اش، از پشت صحنه تا جلوِ دوربین، همواره با وقار زیسته،
نه اهل هیاهو بوده و نه اسیر حاشیه‌ها.
نه بازی را به بازار آورده و نه خودش را به بازی گرفته.
در عوض، با تلاش بی‌وقفه، با نگاه عمیق و با تمرینی شبانه‌روزی، تبدیل به یک دانشگاه زنده‌ی بازیگری شده است.




امروز اگر بخواهیم به نسل جوان بگوییم «بازیگر بودن یعنی چه؟»،
کافی‌ست نام حسین سحرخیز را بیاوریم.
نامی که نه فقط یک فرد، بلکه یک مسیر، یک مکتب و یک منش را تداعی می‌کند.

در انتشارات بین‌المللی حوزه مشق، با افتخار، از چنین چهره‌هایی یاد می‌کنیم؛
نه تنها برای آنچه در قاب‌ها آفریدند، بلکه برای آنچه پشت قاب‌ها ساختند؛
شخصیتی انسانی، اصیل، صبور، فرهیخته و مانا.




حسین سحرخیز نه فقط یک بازیگر،
بلکه نگهبان شرافت هنر است.
و ما، برای چنین مردی، فقط یک واژه در آستین داریم:
احترام.