
کتاب؛از قدیمیترین رسانههای بشری ،محسوب میگردد.
کتاب؛ از بزرگترین منادیانِ توسعهپذیری، آگاهی بخشی،تعدیل وصلح است
ابتدا درذهنِ خود یک چندضلعی نامنتظم راتجسّم کنید:
۱_نوشته و اثر
۲_نویسنده ومولف
۳_مخاطب وخواننده
۴_ناشر
۵_صفحه آرا
۶_طراح جلد
۷_نمایشگاه ادواری کتاب
۸_اقتصاد ِنشر
۹_اقتصادِ نویسنده
۱۰_.اقتصادِ خواننده
۱۱_کتابفروشی
۱۲_کتابخانه ها
۱۳_کتابداران
۱۴_منتقد و نقّاد تخصصی
۱۵_رسانه ،روایت و تبلیغات
به این ۱۵ مولفه، تعمق و تدّبر کنیم و استنباط خود را مبتنی بر واقعیات کفِ جامعه و رفتارهای جمعی توضیح بدهیم:
*یک نویسنده ازآ فرینشگری ،اندیشه ورزی و نوشتهاش چه اهدافی دارد وچه توقعاتی ازمخاطبان خود دارد*؟
تعدادی ازاین اهداف به شرح ذیل مطرح میشوند:
۱_انتقال ِمکاشفههای شخصی، معارف و اندیشههای بدیع به مخاطبان
۲_ارائه ی آگاهی وگشودنِ قفلِ ذهنی خوانندهها
۳_کسب ِاشتهارو مطرح شدن
۴_کسب درآمد ورشدِ اقتصادی ناشی از فروشِ آثار
۵_تقویت پیشینهی ادبی ،هنری و ارتقای رزومهی شخصی
معمولا نویسندههای متعّهد و آرمانگرا ،انتقال معارف واندیشهها را سرلوحهی امورخویشتن قرار میدهند.
به هرحال هر نویسندهای مطابق با دیدگاه خود؛ یک رویا، دورنما واهدافی را شخصاً طراّحی و ترسیم میکند.
بهره مندی از اینترنت و شبکههای اجتماعی،
دسترسیِ آسان افراد با تکیه بر ابزارهای مدرن و هوشمندسازی، هر روز گسترده تر میشود، انواع محتوای صوتی، تصویری و متنی در شبکههای اجتماعی؛ نیاز افراد به متون آموزش، مطالعه ی کتاب،کتابدار، ،کتابفروشی و کتابخانه را تاحدودی مرتفع نموده است!
نیاز به کتاب فیزیکی ،کتابدار،کتابخانه وکتابفروشیها با وجودِ فضای گستردهی مجازی و بالاخّص پدیدهی کتب صوتی (پادکستها) اکنون ،منابع فوق با چالش های جدی روبه رو شدهااند!
پیش ازاین رخداد، اغلبِ نیازهای شناختی،پژوهشی، اطلاعاتی و علمیِ افراد از طریق دسترسی به کتاب و حضور فیزیکی در نمایشگاهِ کتاب، کتابخانه و کتابفروشی ها ،مرتفع میشد.
اکنون به علتِ توسعهی شبکههای اجتماعی و اینترنت و ایجادِ دنیای شبکهای ،افراد ومخاطبان ، می توانند بدونِ صرفِ هزینه ووقت در منزل بنشینند و مطلبهای علمی،هنری، آموزشی و اقتصادی را در قالبهای متعدد با کیفّیت های بالا و استاندارد، دانلود نمایند و به شنیدن، تماشا و مطالعه مبادرت ورزند
انحصارِ دسترسی به کتابهای الکترونیک ،منابع آموزشی وعلمی و اطلاعاتی با توسعهی اینترنت و شبکههای اجتماعی از کتاب کاغذی و کتابخانهها ،سلب شده است.
کتاب ،کتابدار ،کتابفروشی ،نمایشگاه ادواری و کتابخانه، علیرغم ِ قدمت و ستودنی بودنشان با توجه به گسترشِ کتابهای الکترونیک وپادکست ها ، اکنون با عدم اقبال و چالش مواجه شده اند.
هر چند ابهامات مختلفی در خصوصِ اعتبارسنجی ، تاثیر و تعمیقِ اطلاعات منتشر شده در فضای مجازی وجود دارد.
اما کاهش تیراژ کتاب در سالهای اخیر، تعطیلی برخی کتابفروشی ها،ورشکستگی ناشرین وکاهش اعضای کتاب خوانِ کتابخانه ها، می تواند دلیلی مُبرهن بر کاهش اقبال عمومی به کتاب های کاغذی باشد.
با افزایش جمعیت، ازدیادِ تعداد فارغالتحصیلان، پیچیدگی شرایط اقتصادی، رشد و توسعه کسب و کارهای نوین، نیازهای آموزشی و علمی جامعه، افزایشِ روزافزونی داشته است.
ضریبِ روز افزون کاربران شبکه های اجتماعی، بعنوان تسهیلگر در معرفی ظرفیتخای مختلف و بعنوان مرجعی برای کسب اخبار و به اشتراکگذاری دیدگاه ها و نظرات و محلی سرگرم کننده برای گذران اوقات و اقبال عمومی با شتاب در حال ایجاد تغییراتِ اساسی در سبکِ زندگی، زیبایی شناختی، ذائقه وسلیقه ی افراد است.
تحولاتِ شتابان و گستردهای درحال تحّقق است که میتواند، انسجامِ جمعی را که محصولِ اندیشه،تبادل نظر، جوشش،گفتمان، مفاهمه و پذیرشِ روایتهای معتبرِ جامعه است را کم اعتبار، متزلزل و مخدوش نماید.نقل به مضمون: شبکههای اجتماعی در حال کتابزُدایی و رسانهزُدایی از جامعه هستند.
ااین نگرش، نشانگرِ کاهشِ اهمّیت کتاب و بالاخص جایگاهِ رسانه های پیشین مانندِ کتاب در زندگانی روز مره شده و به اعتباربخشی و مرجعّیتسازی در شبکههای اجتماعی منجر شده است.
رسانههای گوناگون از جمله کتاب، جراید ،روزنامه، مجلات ،گاهنامه،فصلنامه و... بعنوان یک واسطِ مهمِ اجتماعی، رسالت متعهدانهی اطلاعرسانی و آگاهی بخشی را بر عهده دارند و بخشی از نظام گفت و گویِ جمعی به شمار میروند
کتاب؛ عصّاره ی دانایی، توانایی و ظرفیتِ معنایی هر جامعه برای وفاق، انسجام و تعالی است که نمادِ بااصالتِ آن، نهاد کتابخانه است.
کتاب بر خلاف شبکههای اجتماعی که دارای ویژگیهای مانند زودگذر بودن، هیجانی بودن، اغواگری و... است.
در طینتِ خود دارای عقلانّیت، شکیبایی و تدّبر است.
تجربه خواندن عمیق آثار نویسندگان و اندیشمندان حوزههای مختلف موضوعی که باعث دوام، قوام و بقای ارزش های جمعی می شوند
به دلیل شتاب و تغییر در نگرش، سلیقه و ذائقهی مخاطبان که ناشی از توسعه و گسترش روز افزون شبکه های اجتماعی ست، ارزشهای اصیلِ اجتماعی روبه افول میروند .
وقتی که آگاهیبخشی و ارتقای ارزشهای جمعی در جامعه ، کاهش مییابد؛ پارادایم ،فردگرایی و تفّرد در جامعه، توسعه مییابد.
افراد به شبکههای اجتماعی که نوعی پناهگاه عاطفی و محلی برای کنشگری و واکنشگری افراد تلقی میگردد، گرویده میشوند.
در کوتاه مدت و میان مدت و نه بلند مدت، باعث گسترش و انتشارِ روایتهای مبهم، متضاد و متعارض با فهم عمومی جامعه از خیرِ عمومی میگردد.
علایق و سلایقِ مینی مال و فست فودی، نمی تواند ؛سببِ ایجادِ معنا و تعالی در زندگی فردی و جمعی گردد
سلیقههای فست فودی و مینیمال؛ خلاقیت؛ توسعه ،بقا،قوام و دوامِ فرهنگی جامعه را بالکنت و آشفتگی ، مواجه مینمایند.
ضرورتِ حمایت ِارکان دولت ومدیران از کتاب، نویسنده، مخاطب ،کتابدار و کتابخانه، مطرح میگردد.
کتابخانههای عمومی با توجه به شرایط پیچیدهی اجتماعی و فناورانه ؛ برابر قانون مکلّف به گشودنِ دربهای خود به سوی گروهها و اقشار مختلف اجتماعی است.
مشتاقان به مطالعه، دانش اموزان ،دانشجویان،آسیب دیدههای اجتماعی، هنرمندان و نویسندگان از کتابخانه بینیاز نیستند.
کتابخانه ، امکان گفتوگو، مفاهمه، دیده شدن ،شنیدن و شنیده شدن را برای جامعهی متّکثرِ کشور فراهم میسازد.
کتابخانههای عمومی؛ میتوانند با فهم دقیق از جایگاه تاریخی و نقش بیبدیل خود، بعنوان یک پاتوقِ فرهنگی توسعه پذیر و یک پاتوق اجتماعی بستر ساز، جهت حضور افراد و گروههای مختلف اجتماعی محسوب بشوند.
حضوری که باعثِ توسعه پذیری،مهارت افزایی، توانمندسازی، تقویتِ جامعهی مدنی، همآفرینی و هم راه حلی در راستایِ بیانِ حرفهای صورت مسئله و حلِ تخصّصی مسئله و تحققِ توسعه پایدار را ، مهیا میسازند.
اسدالله شریفی



نظرات
0