رئیس انجمن خرمای بوشهر در همایش ملی خرما: ایران با وجود رتبه سوم تولید خرما، تنها هشت درصد محصول خود را صادر می‌کند

 ندیر پورجم (رئیس انجمن خرمای استان بوشهر و نایب‌رئیس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی بوشهر)، در سخنرانی خود با اشاره به جایگاه ایران در تولید خرما گفت: خوشبختانه ایران در میان کشورهای تولیدکننده خرما رتبه‌ای شایسته دارد و جایگاه ما بین رتبه‌های سوم و چهارم جهان در نوسان است. با این حال، در حوزه صادرات تنها حدود هشت درصد از تولیدات خود را صادر می‌کنیم، در حالی که سهم ما از صادرات جهانی حدود ۱۴ درصد است.

پورجم افزود: از نظر ارزآوری وضعیت نامطلوبی نداریم اما نرخ رشد صادرات در سال‌های اخیر رضایت‌بخش نبوده است. در فاصله سال‌های ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۴، رشد صادرات خرما تنها حدود ۱۹ درصد بوده، در حالی که رقبای ما رشد بیشتری داشته‌اند. این کشورها با تمرکز بر ارتقای زنجیره ارزش و تولید محصول استاندارد، به نتایج بهتری دست یافته‌اند.

وی یکی از چالش‌های اساسی تولید خرمای کشور را تأثیر تغییرات اقلیمی عنوان کرد و گفت: تغییرات اقلیمی در دو حوزه اصلی، یعنی تنش‌های حرارتی و آبی و تغییرات محیطی فیزیولوژیک، تأثیر مستقیم بر نخلستان‌های کشور گذاشته است. کاهش ۳۰ درصدی نزولات جوی در دو دهه اخیر و افزایش دما موجب کاهش شدید منابع آبی زیرزمینی و افت کیفیت میوه خرما شده است.

رئیس انجمن خرمای بوشهر با اشاره به وضعیت نگران‌کننده دشت‌های خرماخیز کشور اظهار داشت: دشت‌های میناب، دالکی، شبانکاره و بخش‌هایی از خوزستان با افزایش هدایت الکتریکی مواجه هستند، این وضعیت زنگ خطر جدی برای نخیلات کشور محسوب می‌شود.

وی از نمایندگان مجلس شورای اسلامی درخواست کرد تا با قید فوریت نسبت به تدوین و تصویب قوانینی در حوزه مقابله با تغییرات اقلیمی اقدام کنند و افزود: در حالی که کشورهای رقیب با مدل‌های نوین کشت و مقاوم‌سازی گونه‌های نخیلات با این پدیده مقابله کرده‌اند، ما در سیاست‌گذاری کلان دچار نوعی انفعال مزمن هستیم.

پورجم در تبیین علل این مسئله گفت: نخست، نبود یک متولی واحد برای مدیریت تغییرات اقلیمی بین نهادهای مختلف از جمله وزارت جهاد کشاورزی، سازمان محیط‌زیست، وزارت نیرو و معاونت علمی ریاست‌جمهوری موجب سردرگمی شده است. دوم، عدم تخصیص بودجه‌های پایدار و بلندمدت، سبب شده برنامه‌ها صرفاً به اقدامات موقتی و تعمیراتی محدود شود.

سوم، کمبود داده‌های اقلیمی دقیق در استان‌ها از جمله بوشهر باعث شده محاسبات بر پایه تخمین باشد، نه اندازه‌گیری واقعی. چهارم، نبود بیمه‌های تخصصی برای پوشش خسارات ناشی از تغییرات اقلیمی از دیگر خلأهای موجود است.

وی در پایان خاطرنشان کرد: پیشنهادات ارائه‌شده از سوی انجمن خرمای بوشهر در قالب بیانیه‌ای تنظیم و توسط دبیرکل محترم اتاق بازرگانی در پایان همایش قرائت خواهد شد. امید است با همگرایی دستگاه‌ها و تصمیم‌گیری‌های فوری، بتوانیم از این چالش بزرگ عبور کنیم.