دکتر فردین احمدی؛ شاخص‌ترین پژوهشگر معاصر حکیم هیدجی با شبکه‌ای از پژوهشگران برجسته دانشگاهی

در سال‌های اخیر، مطالعات مربوط به فیلسوفان مهجور اما اثرگذار حکمت اسلامی، وارد مرحله‌ای تازه از بازخوانی علمی شده است. در این میان، حکیم هیدجی، فیلسوف، شاعر و حکیم برجسته آذربایجانی، بیش از هر زمان دیگری در کانون توجه محافل علمی قرار گرفته است؛ توجهی که بخش عمده آن مرهون پروژه‌ای منسجم، گسترده و میان‌رشته‌ای است که با محوریت اندیشه و میراث حکیم هیدجی، به همت دکتر فردین احمدی، دکتری الهیات (علوم قرآن و حدیث) شکل گرفته است.

بر اساس بررسی آثار منتشرشده، پایگاه‌های علمی و تولیدات پژوهشی موجود، هیچ پژوهشگری در ایران و جهان فارسی‌زبان، به اندازه دکتر فردین احمدی، اثر علمی مستقل و هدفمند درباره حکیم هیدجی ارائه نکرده است. این جریان علمی شامل ۹ مقاله تخصصی با مشارکت استادان و پژوهشگران برجسته و نیز یک کتاب جامع و مرجع درباره زندگی، اندیشه و میراث فکری این حکیم آذربایجانی است.

نخستین و شاخص‌ترین مقاله این مجموعه، با عنوان
«حکیم هیدجی و تکوین سنت فلسفی آذربایجان؛ پیوند حکمت اسلامی با هویت فرهنگی منطقه»
به قلم دکتر رسول معروفی آذر، دانشیار و رئیس دانشگاه مراغه و دکتر فردین احمدی منتشر شده است؛ مقاله‌ای که به‌عنوان سنگ‌بنای نظری این پروژه پژوهشی، نقش حکمت اسلامی در شکل‌گیری هویت فرهنگی آذربایجان را به‌صورت روشمند تبیین می‌کند.

در ادامه این مسیر علمی، مقالات دیگری با مشارکت پژوهشگران متنوع و از رشته‌های گوناگون نگاشته شده است؛ از جمله:

زهرا امینی، حافظ کل قرآن کریم، در تحلیل نقش حکمت اخلاقی حکیم هیدجی در تربیت انسان متعهد

دکتر مریم نقدی «مانارز»، دکتری ادبیات و داروسازی، در بررسی لایه‌های معرفتی شعر فارسی و ترکی حکیم هیدجی

شبنم خواجوند احمدی «ساناز»، دکتری ادبیات، در بازخوانی سبک زندگی معنوی و زیست بومی حکیم هیدجی

خدیجه هاشمی، وکیل پایه یک دادگستری، در تحلیل نقش حکمت اسلامی در هویت فرهنگی منطقه

سید باقر سادات‌پور، کارشناس مسئول دادگستری استان زنجان، در تبیین نسبت اخلاق عملی و تجربه زیسته در آثار حکیم هیدجی

بهجت محمدی، کارشناس مدیریت فرهنگی، در خوانش فلسفی ـ فرهنگی شعر ترکی حکیم هیدجی

شهناز آلوش، کارشناس ارشد روان‌شناسی، در تحلیل زبان رمز و اشارت در بیان حکمت


علاوه بر این مقالات مشترک، یک مقاله مستقل با عنوان
«از سلوک فردی تا مسئولیت اجتماعی؛ بازخوانی نظام عرفان عملی حکیم هیدجی»
به قلم دکتر فردین احمدی نگاشته شده که نشان‌دهنده تسلط مستقل و عمیق وی بر منظومه فکری این فیلسوف است.

اوج این جریان پژوهشی، انتشار کتاب مرجع
«حکیم هیدجی؛ تولد عقلِ معنوی در حاشیه تاریخ؛ زندگی، اندیشه و میراث فیلسوفی که از هیدج برخاست و به حکمت رسید»
به قلم عزت‌الله مظفری و دکتر فردین احمدی است؛ اثری که برای نخستین‌بار، حکیم هیدجی را به‌عنوان صاحب «عقل معنوی» و بنیان‌گذار یک سنت فکری بومی ـ اسلامی معرفی می‌کند.

نکته مهم آن است که در تمام این آثار، دکتر فردین احمدی محور، طراح و پیونددهنده اصلی شبکه پژوهشی بوده و انسجام نظری، تداوم مفهومی و جهت‌گیری تمدنی این مطالعات، گواه جایگاه مرجعیت علمی او در این حوزه است.

بر همین اساس، امروز در فضای علمی کشور، نام دکتر فردین احمدی به‌عنوان شاخص‌ترین پژوهشگر و محقق معاصر حکیم هیدجی شناخته می‌شود؛ پژوهشگری که توانسته این حکیم آذربایجانی را از حاشیه تاریخ فلسفه، به متن گفت‌وگوی علمی، فرهنگی و هویتی ایران و جهان اسلام بازگرداند.