تولد عقل معنوی در حاشیه تاریخ

بازخوانی زندگی، اندیشه و میراث فلسفی حکیم هیدجی

کتاب «حکیم هیدجی؛ تولد عقل معنوی در حاشیه تاریخ» اثری پژوهشی–روایی است که با نگاهی تازه، دقیق و عمیق به یکی از چهره‌های کمتر دیده‌شده اما اثرگذار تاریخ فلسفه و حکمت اسلامی ایران می‌پردازد؛ اندیشمندی که نامش در حاشیه تاریخ مانده، اما اندیشه‌اش ریشه در ژرفای عقل، ایمان و زیست معنوی دارد.

این کتاب روایت ساده یک زندگی‌نامه یا گردآوری صرفِ آراء فلسفی نیست؛ بلکه تلاشی آگاهانه برای بازگرداندن یک حکیم به متن گفت‌وگوی فلسفی و فرهنگی ایران است. نویسندگان با رویکردی تحلیلی–تفسیری، زندگی، زمانه، افق فکری و جایگاه فلسفی حکیم هیدجی را واکاوی کرده و نشان می‌دهند چگونه در دل یک شهر کوچک و در حاشیه جغرافیای قدرت، اندیشه‌ای بزرگ و عمیق شکل می‌گیرد؛ اندیشه‌ای که عقل را از خشکی صرف دانشگاهی بیرون می‌کشد و آن را با معنا، اخلاق و ایمان پیوند می‌زند.

در این اثر، «عقل معنوی» به‌عنوان کلیدواژه‌ای محوری مطرح می‌شود؛ عقلی که نه در تقابل با ایمان است و نه در انزوای انتزاعی فلسفه می‌ماند، بلکه در بستر زندگی، اخلاق، تاریخ و معنویت رشد می‌کند. حکیم هیدجی در این کتاب، نه صرفاً یک فیلسوف، بلکه نمونه‌ای از انسانِ حکیم معرفی می‌شود؛ انسانی که اندیشه‌اش از زیست روزمره جدا نیست و حکمت را در عمل، سلوک و فهم هستی جاری می‌سازد.

نویسندگان با اتکا به منابع معتبر فلسفی، تاریخی و دینی و با زبانی روان، منسجم و در عین حال فاخر، توانسته‌اند اثری خلق کنند که هم برای اساتید دانشگاه و پژوهشگران فلسفه و حکمت اسلامی قابل استناد است و هم برای مخاطب فرهیخته و علاقه‌مند به اندیشه ایرانی–اسلامی جذاب و خواندنی. کتاب از دام نوشته‌های صرفاً آکادمیک و خشک فاصله می‌گیرد و با روایتی زنده، مخاطب را قدم‌به‌قدم با فضای فکری، فرهنگی و تاریخی حکیم هیدجی همراه می‌کند.

از ویژگی‌های برجسته این کتاب، پیوند هوشمندانه تاریخ، فلسفه و فرهنگ ایرانی است. اثر نشان می‌دهد که چگونه اندیشه‌های فلسفی، محصول خلأ نیستند، بلکه در دل شرایط اجتماعی، فرهنگی و ایمانی یک جامعه شکل می‌گیرند. حکیم هیدجی در این روایت، نماد نسلی از حکمای ایرانی است که در سکوت، بی‌هیاهو و دور از مرکز قدرت، به پرورش عقل، معنا و اخلاق پرداختند.

کتاب «تولد عقل معنوی در حاشیه تاریخ» تلاشی ارزشمند برای احیای یک نام، بازخوانی یک مسیر و یادآوری یک سنت فکری است؛ سنتی که عقل و ایمان را در برابر هم قرار نمی‌دهد، بلکه آن‌ها را دو بال پرواز انسان به سوی کمال می‌داند. این اثر، مخاطب را به تأملی دوباره درباره جایگاه حکمت در جهان معاصر دعوت می‌کند و نشان می‌دهد که هنوز هم می‌توان از دل تاریخ، چراغی برای امروز و فردا افروخت.

این کتاب نه‌تنها یک اثر پژوهشی، بلکه دعوتی به بازاندیشی در معنای عقل، فلسفه و زیست انسانی است؛ دعوتی که خواننده را پس از بستن آخرین صفحه، با پرسش‌ها و افق‌هایی تازه تنها نمی‌گذارد، بلکه او را به ادامه مسیر اندیشیدن فرا می‌خواند.

کتاب به نویسندگی عزت الله مظفری و فردین احمدی که توسط انتشارات بین المللی حوزه مشق چاپ و بزودی روانه بازار خواهد شد.