باید برخاست؛ تجلیِ عزم در آیینه‌ی دیوارنگاره‌ی میدان جهاد

در لحظاتی که تاریخ، گویی نفَس در سینه حبس کرده است و سایه‌ی سنگینِ وداع با رهبریِ شهید بر فضای جامعه گسترده شده، هنرِ دیوارنگاره بیش از هر زمانِ دیگری به یاریِ حافظه‌ی جمعی می‌آید. رونمایی از دیوارنگاره‌ی میدان جهاد با عنوانِ پرطنینِ «باید برخاست»، نه فقط یک اثرِ گرافیکی، بلکه یک بیانیه، یک فراخوان و یک «شعارِ وجودی» است که در قلبِ پایتخت نقش بسته است.

ما در دنیای نشر و قلم، همواره به دنبالِ کلماتی هستیم که بتوانند «جان» را تکان دهند. گاهی کلمات در صفحاتِ کتاب جای می‌گیرند، و گاهی، همچون این دیوارنگاره، در ابعادی عظیم بر بلندای شهر فریاد می‌زنند. عنوانِ «باید برخاست» خود، یک پارادوکسِ زیباست؛ ترکیبی از سوگ و حماسه. این اثر در آستانه‌ی وداع با شخصیتی که عمرِ خود را صرفِ ایستادگی و آرمان‌خواهی کرد، نه یک دعوت به نشستن و اندوه، که دعوتی به حرکت و تداوم است.

وقتی به تصویرِ این دیوارنگاره نگاه می‌کنیم، صلابتِ آن مشتِ گره‌کرده و نگاهِ نافذ، ما را به یادِ تمامِ لحظاتِ تاریخیِ انقلاب می‌اندازد. در فرهنگِ سیاسی و اجتماعی ما، «برخاستن» معادل با «بودن» است. ایستادن در برابرِ طوفان‌ها، ایستادن در برابرِ ناملایمات و ایستادن بر سرِ آرمان‌ها. این دیوارنگاره به ما یادآوری می‌کند که میراثِ رهبرِ شهید، نه در قالبِ یک تصویرِ ثابت، بلکه در قالبِ «تداومِ حرکت» است که معنا می‌یابد.

هنرِ دیوارنگاره در چنین بزنگاه‌هایی، نقشی فراتر از تزئینِ شهر دارد. این هنر، به نوعی «سرمایه‌ی نمادین» جامعه است. در فضای مجازی و واقعی، وقتی شهروندان از کنارِ این دیوارنگاره عبور می‌کنند، با یک پرسشِ درونی مواجه می‌شوند: «من برای این آرمان چه خواهم کرد؟» و شعارِ «باید برخاست»، پاسخی است که در دلِ این پرسش نهفته است. انتشاراتِ بین‌المللی حوزه مشق، به عنوان مجموعه‌ای که با کلمات و اندیشه سر و کار دارد، همواره بر این باور بوده است که هنرِ متعهد، پلِ ارتباطی میانِ آرمان‌های بلند و توده‌ی مردم است. این دیوارنگاره، دقیقاً همین نقش را ایفا می‌کند.

در روزهایی که غبارِ غم و اندوه بر جامعه نشسته است، این پیامِ حماسی، روحیه‌ی ایستادگی را بازتولید می‌کند. «باید برخاست» یعنی تسلیمِ شرایط نشدن. یعنی با تکیه بر اصولی که رهبرِ شهید بر آن‌ها تأکید داشت، مسیرِ پیشرفت و عزت را با قدرت ادامه داد. این دیوارنگاره، گویی آیینه‌ای است که اراده‌ی جمعیِ یک ملت را در ابعادی کلان به نمایش می‌گذارد.

باید به طراحان و هنرمندانی که در خلقِ این اثرِ ماندگار در میدان جهاد تلاش کرده‌اند، دست‌مریزاد گفت. آنان توانسته‌اند مفاهیمی انتزاعی همچون «عزم ملی» و «وفاداری به آرمان» را در قالبی بصری و تأثیرگذار ارائه کنند. این اثر، تا مدت‌ها در ذهنِ رهگذران باقی خواهد ماند؛ چرا که پاسخی به نیازِ روحیِ جامعه برای بازیابیِ قدرتِ درونی است.

امروز، در آستانه‌ی وداع، «باید برخاست» را نه فقط به عنوان یک تیترِ روی دیوار، که به عنوان یک دستورالعملِ فردی و اجتماعی می‌پذیریم. چرا که راهِ بزرگان با ایستادنِ ما، با قلم‌های ما، با تلاش‌های ما و با عزمِ راسخِ ماست که پیموده می‌شود.

دکتر فردین احمدی

مدیرمسئول انتشارات بین‌المللی حوزه مشق