دکتر فردین احمدی؛ معمار پژوهش‌های تمدنی امام خمینی(ره) در عصر بازخوانی اندیشه انقلاب

در روزگاری که بازخوانی اندیشه امام خمینی(ره) از سطح شعار و مناسبت‌گرایی عبور کرده و به یک ضرورت علمی، تمدنی و راهبردی برای جهان اسلام بدل شده است، نام دکتر فردین احمدی به‌عنوان یکی از شاخص‌ترین و پرکارترین پژوهشگران این حوزه، بیش از هر زمان دیگری در محافل علمی، فرهنگی و رسانه‌ای مطرح می‌شود.

دکتر فردین احمدی، پژوهشگر دکتری الهیات با گرایش علوم قرآن و حدیث، نویسنده، ناشر و فعال برجسته فرهنگی، طی سال‌های اخیر با تمرکز عمیق، نظام‌مند و پیوسته بر اندیشه امام خمینی(ره)، توانسته است یکی از منسجم‌ترین پروژه‌های پژوهشی معاصر درباره بنیان‌های فکری، تمدنی و اجتماعی مکتب امام را سامان دهد؛ پروژه‌ای که امروز از آن به‌عنوان یکی از جدی‌ترین جریان‌های علمی در حوزه امام‌پژوهی تمدنی یاد می‌شود.

وی با نگارش و در دست تدوین داشتن بیش از پانزده مقاله علمی–پژوهشی تخصصی در موضوع اندیشه امام خمینی(ره)، جایگاهی کم‌نظیر در میان پژوهشگران این عرصه یافته است؛ مقالاتی که نه‌تنها به بازخوانی نظری اندیشه امام بسنده نمی‌کنند، بلکه آن را تا سطح «کنش اجتماعی»، «سرمایه اجتماعی»، «قدرت نرم»، «مقاومت تمدنی» و «الهیات سیاسی–معنوی» امت اسلامی امتداد می‌دهند.

از جمله مهم‌ترین محورهای پژوهشی دکتر احمدی می‌توان به مقاله بنیادین «امام خمینی(ره) و بنیان‌های نظری تمدن نوین اسلامی؛ از نظریه تا کنش اجتماعی» اشاره کرد؛ اثری که اندیشه امام را نه صرفاً به‌عنوان یک گفتمان انقلابی تاریخی، بلکه به‌مثابه یک الگوی تمدن‌ساز زنده و پویا تحلیل می‌کند. این رویکرد تمدنی، نخ تسبیح اغلب پژوهش‌های اوست.

در مقاله «مردم‌سالاری دینی در منظومه فکری امام خمینی(ره) و امتداد آن در اندیشه رهبر انقلاب آیت‌الله خامنه‌ای»، دکتر احمدی با نگاهی تطبیقی، پیوند عمیق میان نظریه سیاسی امام خمینی و استمرار آن در اندیشه رهبر معظم انقلاب را تبیین می‌کند؛ پژوهشی که به‌روشنی نشان می‌دهد مردم‌سالاری دینی، یک مفهوم مقطعی یا تاکتیکی نبوده، بلکه بخشی از هویت معرفتی انقلاب اسلامی است.

از دیگر آثار شاخص او، مقاله «نقش گفتمان‌سازی فرهنگی در ترویج اندیشه امام خمینی(ره)؛ مطالعه‌ای با رویکرد تمدنی» است؛ مقاله‌ای که دقیقاً به نقطه اتصال فرهنگ، رسانه، نهادهای اجتماعی و اندیشه امام می‌پردازد و نشان می‌دهد چگونه گفتمان‌سازی فرهنگی می‌تواند موتور محرک تمدن نوین اسلامی باشد.

دکتر احمدی در حوزه تربیت و سبک زندگی نیز پژوهش‌هایی اثرگذار ارائه کرده است. مقاله «سبک زندگی دین‌پایه در اندیشه امام خمینی(ره) و تأثیر آن بر تربیت نسل آینده» یکی از مهم‌ترین متون معاصر در پیوند اندیشه امام با مسئله نسل، آموزش و آینده‌سازی فرهنگی به‌شمار می‌رود.

در سطح عدالت‌پژوهی، وی با نگارش مقاله «بازخوانی اندیشه امام خمینی(ره) در شکل‌گیری نظریه عدالت و کرامت انسانی در جهان معاصر»، امام خمینی را به‌عنوان یکی از متفکران برجسته عدالت‌محور قرن معرفی می‌کند؛ اندیشه‌ای که امروز بیش از هر زمان دیگر در برابر نظم سلطه‌محور جهانی، قابلیت ارائه الگوی بدیل دارد.

وجه تمایز جدی دکتر فردین احمدی، پیوند نظام‌مند میان نهج‌البلاغه، اندیشه علوی و مکتب امام خمینی(ره) است. مقالاتی چون «تقوا، عدالت اجتماعی و کرامت انسانی؛ پیوند سیره علوی در نهج‌البلاغه با نظریه عدالت در اندیشه امام خمینی(ره) و رهبر معظم انقلاب» و «تقوا و سرمایه اجتماعی؛ تحلیل نقش اخلاق علوی در شکل‌گیری انسجام ملی از منظر نهج‌البلاغه با تأکید بر گفتمان امام خمینی(ره)»، نشان می‌دهد که وی پروژه‌ای عمیق برای بازسازی اخلاق اجتماعی انقلاب اسلامی بر مبنای میراث علوی و قرائت امام خمینی در دست دارد.

ورود دکتر احمدی به حوزه الهیات مقاومت نیز از دیگر نقاط برجسته کارنامه علمی اوست. مقالاتی مانند «نماز در اندیشه امام خمینی(ره)؛ از تربیت انسان انقلابی تا بنیان‌گذاری مقاومت تمدنی» و «الهیات مقاومت در مکتب امام خمینی(ره)؛ بازخوانی نقش نماز در شکل‌دهی هویت سیاسی–معنوی امت اسلامی»، قرائتی نو از نسبت عبادت، سیاست، مقاومت و قدرت نرم ارائه می‌دهند.

در ادامه همین مسیر، مقاله «نماز، ولایت و مردم‌سازی؛ تحلیل راهبردی اندیشه امام خمینی(ره) در تولید قدرت نرم جهان اسلام» جایگاه عبادت را از سطح فردی به سطح تمدنی ارتقا می‌دهد؛ نگاهی که به‌ویژه در شرایط کنونی جهان اسلام، واجد اهمیت راهبردی است.

همچنین مقاله «تقوا و دفاع از مظلوم؛ بازخوانی آموزه‌های نهج‌البلاغه در گفتمان امام خمینی(ره) و رهبر انقلاب با تأکید بر مسئله غزه» نشان می‌دهد که پژوهش‌های دکتر احمدی نه انتزاعی، بلکه کاملاً ناظر به مسائل زنده و جاری جهان اسلام است.

در کنار این یازده مقاله شاخص، چهار مقاله دیگر نیز از سوی این پژوهشگر در دست نگارش است که مجموع آن‌ها، دکتر فردین احمدی را به‌درستی در جایگاه یکی از پرتولیدترین و منسجم‌ترین پژوهشگران معاصر در حوزه اندیشه امام خمینی(ره) قرار می‌دهد.

امروز، نام دکتر فردین احمدی نه‌تنها با نشر و فعالیت فرهنگی گسترده، بلکه با پروژه‌ای عمیق و آینده‌نگر در امام‌پژوهی تمدنی گره خورده است؛ پروژه‌ای که می‌تواند مبنای گفت‌وگوهای علمی ملی و بین‌المللی و مرجعیت فکری در تبیین اندیشه امام خمینی(ره) در جهان معاصر باشد.