گاهی یک خبر، فقط یک خبر نیست؛ تصویری است که برای مدتی طولانی در ذهن انسان می‌ماند و او را وادار می‌کند درباره معنای موفقیت دوباره فکر کند. خبر اهدای تمام مبلغ جایزه دکتر علیرضا ستارزاده، فناور برگزیده جایزه البرز نخبگانی ۱۴۰۵، از همان خبرهاست. یک میلیارد و ۸۰۰ میلیون ریال، عدد کوچکی نیست. هر انسانی می‌تواند برای چنین مبلغی ده‌ها برنامه شخصی داشته باشد؛ اما ارزش یک تصمیم زمانی آشکار می‌شود که انسان در نقطه‌ای که حق انتخاب دارد، دیگری را بر خود مقدم می‌داند. دکتر علیرضا ستارزاده می‌توانست این جایزه را پایان یک مسیر علمی بداند؛ پاداشی برای سال‌ها تلاش، پژوهش و فعالیت فناورانه. اما انتخاب کرد آن را به آغاز مسیری دیگر تبدیل کند؛ مسیری که از موفقیت فردی عبور می‌کند و به خیر عمومی می‌رسد. به عنوان کسی که سال‌ها در حوزه فرهنگ، کتاب، دانشگاه و پژوهش فعالیت کرده‌ام، همواره بر این باور بوده‌ام که جامعه فقط به افراد باسواد و متخصص نیاز ندارد؛ جامعه بیش از هر زمان دیگری به انسان‌های متخصصی نیاز دارد که «مسئولیت» را نیز در کنار «دانش» فهمیده باشند. علم وقتی زیباتر می‌شود که از دیوار آزمایشگاه، دانشگاه و دفتر پژوهش بیرون بیاید و به زندگی مردم برسد. افتخار علمی وقتی ماندگارتر می‌شود که در کنار نام یک فرد، لبخندی بر لب انسانی دیگر بنشاند. و موفقیت زمانی به نقطه کمال نزدیک می‌شود که انسان از خود بپرسد: سهم دیگران از موفقیت من چیست؟ دکتر ستارزاده با این اقدام، بدون سخنرانی‌های طولانی و بدون شعارهای پرزرق‌وبرق، پاسخی روشن به این پرسش داده است. او به ما یادآوری کرده است که نخبه بودن فقط در ثبت اختراع، تولید فناوری، دریافت جایزه یا قرار گرفتن روی سکوی افتخار خلاصه نمی‌شود. نخبه واقعی می‌تواند کسی باشد که در اوج موفقیت، نگاهش را از جامعه برنمی‌دارد. شاید ارزشمندترین بخش این ماجرا همین باشد؛ اینکه یک دستاورد علمی به فرصتی برای نیکوکاری تبدیل شده است. در روزگاری که بسیاری از خبرها انسان را خسته و دلگیر می‌کند، شنیدن چنین اتفاقاتی امیدآفرین است. جامعه ما به شنیدن نام انسان‌هایی نیاز دارد که نشان می‌دهند هنوز می‌توان میان علم و اخلاق، میان موفقیت و بخشندگی و میان پیشرفت فردی و مسئولیت اجتماعی پلی محکم ساخت. جایزه البرز خود برآمده از چنین اندیشه‌ای است. زنده‌یاد حسینعلی البرز با وقف دارایی خود برای حمایت از علم و استعدادهای ایرانی، مسیری را آغاز کرد که پس از دهه‌ها همچنان ادامه دارد. امروز وقتی یکی از برگزیدگان همین جایزه، جایزه خود را دوباره در مسیر خیر قرار می‌دهد، گویی همان چرخه زیبای بخشش یک بار دیگر کامل می‌شود. این اتفاق از نگاه من فقط اهدای یک جایزه نقدی نیست. این یک پیام فرهنگی است. پیامی برای دانشگاهیان، پژوهشگران، مخترعان، مدیران، صاحبان کسب‌وکار و تمام کسانی که روزی در جایگاهی از موفقیت قرار می‌گیرند. پیامش ساده است: می‌شود موفق بود و بخشنده ماند. می‌شود در بالاترین سطوح علمی ایستاد و همچنان درد جامعه را دید. می‌شود افتخار آفرید، اما افتخار را فقط برای خود نخواست. من معتقدم جامعه باید چنین الگوهایی را بیشتر ببیند و رسانه‌ها باید بیش از گذشته درباره آنان بنویسند. جوانی که امروز مسیر علمی خود را آغاز می‌کند، اگر بداند بزرگان علم کشور تنها برای کسب عنوان و جایزه تلاش نمی‌کنند، بلکه موفقیت خود را با جامعه تقسیم می‌کنند، نگاه متفاوتی به مفهوم «نخبه بودن» پیدا خواهد کرد. ما نیاز داریم نسل آینده بداند موفقیت فقط این نیست که چه میزان به دست آورده‌ایم؛ گاهی مهم‌تر از آن، این است که از آنچه به دست آورده‌ایم چه سهمی برای دیگران کنار گذاشته‌ایم. در فرهنگ ایرانی و اسلامی ما، دانش همواره با فضیلت اخلاقی ارزش بیشتری پیدا کرده است. دانشمند زمانی در قلب مردم ماندگار می‌شود که علم او با انسانیت همراه شود. ممکن است سال‌ها بعد بسیاری از اعداد، عنوان‌ها و رتبه‌ها از حافظه عمومی پاک شوند، اما برخی رفتارها باقی می‌مانند. مردم شاید ندانند یک فناور چند مقاله نوشته، چند پروژه اجرا کرده یا چند جایزه گرفته است؛ اما به خاطر خواهند سپرد که روزی انسانی تمام جایزه‌ای که به دلیل شایستگی علمی دریافت کرده بود، به نیازمندان بخشید. این همان سرمایه‌ای است که در هیچ ترازنامه‌ای اندازه‌گیری نمی‌شود. سرمایه اعتماد، احترام و نام نیک. برای من، اقدام دکتر علیرضا ستارزاده یک نمونه روشن از «نخبگی مسئولانه» است؛ نخبگی‌ای که خود را جدا از جامعه نمی‌داند و موفقیت را نقطه پایان نمی‌بیند، بلکه آن را فرصتی برای اثرگذاری بیشتر تلقی می‌کند. آرزو می‌کنم این حرکت ارزشمند، آغازگر موجی از مسئولیت‌پذیری اجتماعی در میان صاحبان علم، صنعت، فرهنگ و اقتصاد باشد. نه به این معنا که همه باید جایزه یا دارایی خود را ببخشند؛ بلکه هرکس به اندازه توان و جایگاه خود، سهمی برای بهتر شدن زندگی دیگران در نظر بگیرد. گاهی یک استاد با آموزش رایگان یک دانشجو، یک پزشک با درمان بیماری نیازمند، یک نویسنده با اهدای کتاب، یک کارآفرین با ایجاد اشتغال و یک نخبه با بخشیدن جایزه خود می‌تواند بخشی از این زنجیره باشد. دکتر علیرضا ستارزاده در این زنجیره، حلقه‌ای درخشان ساخته است. به سهم خود به ایشان تبریک می‌گویم؛ نه فقط برای انتخاب شدن به عنوان فناور برگزیده جایزه البرز، بلکه برای انتخابی که پس از دریافت جایزه انجام داد. دریافت جایزه نشان‌دهنده شایستگی علمی است، اما بخشیدن آن نشانه بزرگی روح. و چه زیباست وقتی این دو در یک انسان جمع می‌شوند. به احترام چنین انتخابی باید ایستاد؛ زیرا جامعه ما همان‌قدر که به دانشمندان بزرگ نیاز دارد، به انسان‌های بزرگ نیز نیازمند است.