گپ و گفتی با " سحر حسنوندعموزاده " نویسنده جوان و پیشرو

مصاحبه: نرگس جودکی 

از چه سنی شروع به نوشتن کردید؟

نویسندگی را به‌طور حرفه‌ای از سال 1401 ه‍ ش آغاز کردم. 

مشوق شما در این مسیر چه کسانی بودند؟

مشوق من استاد عزیزم سرکار خانم فاطمه (ستاره) محمدی منتقد، مدرس و داور جشنواره‌های ادبی بودند. ایشان با صبوری کامل من را در این مسیر همراهی نمودند.

باتوجه به گذراندن دوره‌های تخصصی در حوزۀ روانشناسی کودک، چگونه این دانش را در آثار داستانی خود، به‌ویژه در کتاب‌های کودک به‌کار می‌گیرید؟ آیا داستان «موش کوچولو و خرگوش تپلی» یا «فری در خانه تنهاست» بازتابی از این آموزه‌ها هستند؟

بله، قصه‌ها همیشه بر لجبازی، ترس، نافرمانی، اضطراب کودکان و دیگر اختلالات مؤثر بودند و باتوجه به راهکارهایی که در دوران تحصیل و گذراندن دوره‌های مختلف یاد گرفتم، این آگاهی در قالب داستان برای کودکان آورده شده‌است که آن‌ها بتواند دریچۀ نگاه‌شان را به‌ موضوعات تغییر دهند و بازخورد خوبی از خواندن داستان‌ها بگیرند. 

به‌عنوان مربی ادبی در کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان شهر دره‌شهر، نقش شما در آموزش‌وپرورش خلاقیت ادبی کودکان چه بوده‌است؟ به‌طور مشخص، چه برنامه‌ها یا فعالیت‌هایی را برای ترغیب کودکان به کتاب‌خوانی، نویسندگی و پرورش تخیل اجرا می‌کردید؟

یکی از برنامه‌هایی که بسیار موردتوجه کودکان بود اجرای نمایش‌ بود. آن‌ها نقش‌ شخصیت‌های شاهنامه را اجرا می‌کردند و همین باعث می‌شد علاوه‌بر حس همذات‌پنداری با شخصیت‌های شاهنامه کار گروهی را نیز تمرین کنند و برای پذیرش نقش‌های لازم در آینده و جامعه آمادگی لازم را به‌دست آورند. 

به‌نظر شما، کانون پرورش فکری تا چه حد در تعمیق یادگیری و شکوفایی استعدادهای ادبی کودکان مؤثر است؟ 

تحقیقات ثابت کرده کودکانی که اوقات فراغتشان را در کانون می‌گذرانند، نسبت‌به کودکان دیگر در آینده از توانایی حل مسئله و دیدن موضوعات از جنبه‌های مختلف برخوردارند. 

هدف اصلی نقالی چیست و چه تأثیراتی بر شکل‌گیری شخصیت، شناخت فرهنگی و انتقال ارزش‌های اصیل ایرانی در مخاطبان، به‌ویژه کودکان و نوجوانان، دارد؟ و چگونه نقالی می‌تواند نقش مهمی در حفظ و ترویج میراث بی‌نظیر فرهنگی ما ایفا کند؟

هنر نقالی در فرهنگ ایرانی ریشه دارد و قدیمی‌ترین شکل بازگوکردن قصه‌ها و داستان‌های حماسی و مذهبی است. جذابیت نهفته در شاهنامه قدرت یادگیری کودک را افزایش می‌دهد. کودکان در خواندن آن با هم همراه می‌شوند و نکات آموزشی، اخلاقی، عرفانی و… که در آن وجود دارد را یاد می‌گیرند و با پهلوانان و اسطوره‌‌های ایران زمین آشنا می‌شوند و از آن‌ها الگو می‌گیرند. فضای شاهنامه فضای بزرگی، عزت، اخلاق و جوانمردی است. و نقال با خوانش ابیات شاهنامه پیام‌ها و ارزش‌ها را به کودکان منتقل می‌کند. 

کتاب «برگ‌هایی از تاریخ خاندان خدایی و ایل حسنوند» و «گذری بر روان فرزندان» هر دو در سال ۱۴۰۲ ه‍ ش منتشر شده‌اند. چه انگیزه‌ای باعث شد تا به سراغ این دو حوزه متفاوت (تاریخ و روانشناسی) بروید و چه چالش‌هایی در نگارش این آثار داشتید؟

همیشه براین باورم که زبان لکی، فرهنگ، آیین‌ها، سنت‌ها و شهری که در آن متولد شده‌ام بر گردن من دین‌ دارند و من باید دینم را نسبت آن‌ها ادا کنم، به‌همین‌ خاطر به نوشتن کتاب تاریخی روی آوردم تا بتوانم سنت‌ها و آیین‌های دیارم را برای آیندگان حفظ و به تصویر بکشانم. 

علاقۀ شدید به کودکان من‌ را به این مسیر کشاند از این‌که بتوانم به والدین آگاهی ببخشم تا در تربیت کودکشان موفق باشند بسیار برای من لذت‌بخش است. 

چالش‌های من برای نوشتن اثر تاریخی نگاه و دیدگاه‌های مختلف خوانندگان دربارۀ محتوای کتاب بود. فشارها و آزار و اذیت‌‌ مخالفین و‌ منقدین کتاب باعث رقم‌خوردن تجربۀ تلخی برای من شد و تصمیم گرفتم دیگر فعالیت تاریخی انجام ندهم. 

برای نوشتن کتاب روانشناسی چالشی نداشتم و خدا را شکر با استقبال شدیدی روبه‌رو شد.

نقش انجمن‌های ادبی در مسیر نوشتن را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

انجمن‌های ادبی با به‌وجودآوردن فضایی آموزشی، رقابتی، همین‌طور برگزاری جلسات نقد، پیش‌برنده جریان ادبیات، کتاب و کتابخوانی هستند. 

باتوجه به تجربیات گستردۀ شما در حوزه‌های مختلف ادبی و روانشناسی، چشم‌انداز شما برای آیندۀ حرفه‌ای‌تان چیست؟ آیا قصد دارید همچنان به هر دو حوزه به‌صورت موازی بپردازید یا تمرکز خاصی بر یکی از آن‌ها خواهید داشت؟ 

باوجود تجربیاتی که در سال‌های اخیر به‌دست آوردم ترجیحم بر نوشتن داستان برای کودک و نوجوان و بزرگسال و فعالیت حرفه‌ای در سطح بین‌المللی است.

چه پیامی برای نویسندگان جوان و کسانی که علاقه‌مند به ورود به دنیای نویسندگی و یا فعالیت در حوزۀ کودک و نوجوان هستند، دارید؟ 

به‌نظرم در وهلۀ اول باید درون خودشان را بشکافند و سفر خودشناسی در پیش گیرند و بعد مسیر را تاب بیاورند‌ و سختی مسیر را به جان بخرند. بسیار بخوانند و بنویسند. از کسب تجربه‌های جدید بیم نداشته باشند و خلاقیت را در نوشته‌ها‌یشان پرورش دهند. 

شما در جشنواره‌های مختلفی برگزیده شدید، درمورد این جشنواره‌ها برای مخاطب توضیح بدهید؟

درسال ۱۴۰۴ ه‍ ش، داستان ردپا جز بیست داستان برتر جشنوارۀ عاماج «دانشگاه علوم تحقیقات تهران» شد. رئیس گروه هنری، جناب عابدینی و دبیر جشنواره، جناب جعفری بودند‌. 

مجموعه داستان آن‌رهگذر کتاب شایسته تقدیر سال ۲۰۲۵ جشنوارۀ بین‌المللی کاسپین شد. این جشنواره هنری- علمی با مشارکت و حمایت شبکه خبری ایران اروپا، فرهنگستان علوم و هنر بوسنی هرزگوین، دانشگاه ارجیس ترکیه، دانشگاه قفقاز قارص، دانشگاه ارمنستان، دانشگاه جامع کرکوک عراق، انتشارات پارس تاک برگزار شد. 

کتاب موش کوچولو و خرگوش تپلی و همین‌طور داستان وقتی برف بارید هر دو رتبۀ ششم جشنوارۀ بین‌المللی پاتریس لومبامبو شدند. این جشنواره با مشارکت و حمایت دانشگاه فارابی آلماتی قزاقستان، دانشکده روابط بین‌الملل آبلای‌خان قزاقستان، دانشکده جامعه الیرموک اردن، شبکه خبری ایران اروپا، انتشارات پارس تاک و انتشارات سپید قلم برگزار شد. 

کتاب تاریخی برگ‌هایی از تاریخ خاندان خدایی‌خان ایل حسنوند و همین‌طور داستان دیوانه‌ای روی دیوار دیپلم افتخار جشنوارۀ بین‌المللی سورنا شدند.