یادداشت اختصاصی

یادداشت | اسدالله سالاری

در سال‌های اخیر، حضور رسانه‌ای علی دایی با محدودیت‌هایی همراه بوده است؛ اما یک چیز را نتوانسته‌اند تغییر دهند: قضاوت مردم.

اگر قرار بود محبوبیت یک انسان با حذف تصویرش از تلویزیون، برداشتن نامش از یک خیابان، تخریب مجسمه‌اش و محدود کردن حضور رسانه‌ای‌اش از بین برود، پس چرا هر بار که مردم فرصت اظهار نظر پیدا می‌کنند، باز هم نام علی دایی در میان انتخاب‌های نخست مردم قرار می‌گیرد؟

پاسخ این پرسش را باید فراتر از زمین فوتبال جست‌وجو کرد. محبوبیت، پدیده‌ای نیست که با تریبون ساخته شود یا با محدودیت از میان برود؛ سرمایه‌ای است که تنها مردم آن را می‌سازند.

در تاریخ ورزش ایران، کمتر فوتبالیستی را می‌توان یافت که هم در مستطیل سبز و هم بیرون از آن، چنین جایگاهی در میان مردم به دست آورده باشد. سال‌ها رکورددار گل‌های ملی در فوتبال جهان بودن، حضور در دو دوره جام جهانی، بازی در باشگاه بزرگی چون بایرن مونیخ، قهرمانی در بوندس‌لیگا، نایب‌قهرمانی لیگ قهرمانان اروپا، کسب عنوان بهترین بازیکن سال آسیا، نخستین گلزن ایرانی در لیگ قهرمانان اروپا و افتخارآفرینی‌های متعدد با پیراهن تیم ملی، تنها بخشی از کارنامه پرافتخار علی دایی است.

مردم، انسانی را دوست دارند که برای سربلندی ایران از جانش مایه گذاشت؛ فوتبالیستی که با وجود پارگی طحال، در همان مسابقه با تمام توان برای ایران جنگید و تسلیم نشد. اما آنچه او را در قلب مردم ماندگار کرده، فقط فوتبال نیست.

شاید به همین دلیل است که برای بسیاری از مردم، علی دایی تنها یک فوتبالیست نیست؛ بلکه نمادی از مسئولیت اجتماعی، نوع‌دوستی و تعهد به جامعه است.

آنچه محبوبیت علی دایی را ماندگار کرده، سال‌ها حضور بی‌ادعا در کنار مردم است؛ ساخت مدرسه، درمانگاه و مجموعه‌های ورزشی، کمک به زلزله‌زدگان بم، آذربایجان شرقی، ورزقان و کرمانشاه، آزادی زندانیان، پرداخت هزینه درمان بیماران، حمایت از کودکان مبتلا به سرطان، سرکشی به مراکز بهزیستی و پرورشگاه‌ها، تهیه جهیزیه برای خانواده‌های نیازمند، خرید تاکسی برای هواداری که زندگی‌اش به بن‌بست رسیده بود، حمایت از کودکان بی‌سرپرست و ده‌ها اقدام خیرخواهانه دیگری که بسیاری از آن‌ها هرگز رسانه‌ای نشد.

کم نیستند ثروتمندان و چهره‌های مشهور؛ اما آنچه احترام مردم را ماندگار می‌کند، نه میزان ثروت، بلکه شیوه استفاده از اعتبار، توانایی و امکانات در خدمت به مردم است.

نکته قابل توجه آن است که بسیاری از این اقدامات، نه در مقابل دوربین‌ها، بلکه دور از هیاهوی رسانه‌ای انجام شده است؛ موضوعی که بارها از سوی افراد، مؤسسات خیریه و مراکز حمایتی نیز مورد اشاره قرار گرفته است.

خود او سال‌ها پیش گفته بود که دوست دارد مردم، او را فقط به عنوان یک فوتبالیست به یاد نیاورند، بلکه به عنوان یک انسان بشناسند. به نظر می‌رسد قضاوت افکار عمومی نیز نشان می‌دهد که در این آزمون، سربلند بوده است.

شاید بتوان تصویر یک نفر را از قاب تلویزیون حذف کرد، نامش را از تابلوی یک خیابان برداشت، مجسمه‌اش را تخریب کرد یا حضورش را در رسانه‌ها محدود ساخت؛ اما جایگاهی را که با صداقت، خدمت، فداکاری و انسانیت در دل مردم ساخته شده، نمی‌توان از بین برد.

تاریخ فوتبال ایران بارها یک واقعیت را نشان داده است؛ هر بار که تلاشی برای تخریب جایگاه اجتماعی علی دایی صورت گرفته، نه از محبوبیت او کاسته شده و نه تصویری که مردم از او در ذهن دارند تغییر کرده است. برعکس، چنین تلاش‌هایی بیش از هر چیز، به اعتبار کسانی آسیب زده که خواسته‌اند از مسیر تخریب دیگران برای خود جایگاهی بسازند.

شاید درباره دیدگاه‌های سیاسی، اجتماعی یا ورزشی افراد بتوان اختلاف نظر داشت؛ اما خدمات اجتماعی و اقدامات خیرخواهانه، سرمایه‌ای است که نمی‌توان آن را نادیده گرفت. احترام به چنین سرمایه‌هایی، احترام به فرهنگ قدردانی در جامعه است.

محبوبیت را نمی‌توان بخشید، خرید، حذف یا تخریب کرد؛ زیرا محبوبیت واقعی، محصول اعتماد مردم است، نه حاصل تریبون‌ها.

تاریخ، قضاوت خود را بر اساس هیاهوی روز نمی‌نویسد؛ بلکه بر اساس آنچه از انسان‌ها برای مردم باقی می‌ماند، داوری می‌کند.

گل‌ها، رکوردها و جام‌ها، روزی به تاریخ می‌پیوندند؛ اما انسانیت، تنها افتخاری است که با گذر زمان نه‌تنها کمرنگ نمی‌شود، بلکه هر روز در قلب مردم پررنگ‌تر می‌شود. شاید به همین دلیل است که نام علی دایی، بیش از آنکه با رکوردهایش زنده باشد، با انسانیتش در یاد مردم مانده است.

شاید راز ماندگاری بعضی نام‌ها همین باشد؛ تاریخ، قهرمانان را به خاطر می‌سپارد، اما مردم، انسان‌هایی را که برایشان ماندگار شده‌اند فراموش نمی‌کنند؛ و علی دایی یکی از همین نام‌هاست.