مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای استان بوشهر در نشست خبری مدیران دستگاه‌های اجرایی به مناسبت گرامیداشت هفته دولت، با تشریح آخرین وضعیت منابع آبی استان، از افزایش حدود ۴۰ درصدی بارش‌ها نسبت به میانگین بلندمدت در سال آبی اخیر خبر داد و در عین حال نسبت به تداوم فشار بر منابع آب زیرزمینی هشدار داد.

علی محمدی با اشاره به وضعیت بارش‌های استان اظهار کرد: سال گذشته یکی از سال‌های خشک استان بود و میزان بارش حدود ۵۵ درصد کمتر از میانگین بلندمدت ثبت شد، اما در سال آبی اخیر میزان بارش استان حدود ۴۰ درصد بیشتر از میانگین بلندمدت بوده است.

وی افزود: بخش قابل توجهی از بارش‌های امسال در فروردین‌ماه اتفاق افتاد و حدود ۱۲۰ میلی‌متر بارش ثبت‌شده در این ماه توانست بخشی از عقب‌ماندگی منابع آبی استان را جبران کند، اما پس از آن بارندگی قابل‌توجهی در اردیبهشت و ماه‌های بعد نداشتیم.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای بوشهر با اشاره به پراکندگی نامتوازن بارش‌ها گفت: یکی از مشکلات استان، نوع و پراکندگی بارش‌هاست؛ به‌گونه‌ای که گاهی حجم زیادی بارش در مدت کوتاه اتفاق می‌افتد و موجب سیلاب و آبگرفتگی معابر می‌شود و در مقاطعی نیز با کمبود بارش مواجه هستیم که شرایط دشواری را برای کشاورزان ایجاد می‌کند.

محمدی با بیان اینکه آمار شرکت آب منطقه‌ای بر اساس شبکه ایستگاه‌های این شرکت و با هدف مطالعات منابع آب و پروژه‌های حوزه آب تهیه می‌شود، گفت: در دوره آماری بیش از ۵۰ ساله، حدود ۵۷ درصد این دوره در شرایط خشکسالی قرار داشته‌ایم و در ۱۵ سال اخیر نیز نزدیک به ۶۰ درصد دوره در وضعیت خشکسالی بوده است.

مصرف سالانه ۱۲۸۸ میلیون مترمکعب آب در استان

وی میزان مصرف سالانه آب در استان بوشهر را حدود یک میلیارد و ۲۸۸ میلیون مترمکعب اعلام کرد و گفت: از این میزان، حدود ۹۵۱ میلیون مترمکعب در بخش کشاورزی، ۱۴۷ میلیون مترمکعب در بخش شرب و ۱۸۹ میلیون مترمکعب در بخش صنعت مصرف می‌شود.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای بوشهر افزود: حدود ۱۷۰ میلیون مترمکعب از آب مصرفی صنعت از طریق شیرین‌سازی آب دریا تأمین می‌شود و این ظرفیت، یکی از مزیت‌های استان بوشهر به دلیل مجاورت با خلیج فارس است.

محمدی ادامه داد: حدود ۳۵ میلیون مترمکعب آب نیز سالانه از طریق آب‌شیرین‌کن‌ها برای تأمین آب شرب استان تولید می‌شود.

وی با اشاره به فشار بر منابع آب زیرزمینی اظهار کرد: حدود ۳۸۸ میلیون مترمکعب از آب مصرفی استان از منابع آب زیرزمینی تأمین می‌شود و برداشت از این منابع باید با جدیت مدیریت شود.

محمدی گفت: استان بوشهر ۱۶ دشت دارد که تقریباً همه آنها در وضعیت ممنوعه یا ممنوعه بحرانی قرار دارند و افت سطح آب زیرزمینی در برخی دشت‌ها به چندین متر رسیده است.

وی با اشاره به نمونه‌هایی از افت آبخوان‌ها افزود: در دشت آبخوان خائیز، طی دوره آماری حدود ۲۶ متر افت سطح آب زیرزمینی ثبت شده و در دشت‌های فاریاب، بهرو و تنگ ارم نیز افت قابل‌توجه منابع آب زیرزمینی مشاهده می‌شود.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای بوشهر بر ضرورت تقویت آبخوان‌ها از طریق اجرای طرح‌های آبخیزداری، آبخوان‌داری و کنترل برداشت از منابع زیرزمینی تأکید کرد.

بیش از ۱۶ هزار کیلومتر رودخانه در استان

محمدی طول رودخانه‌ها و مسیرهای آبی اصلی و فرعی استان را حدود ۱۶ هزار کیلومتر اعلام کرد و گفت: از این میزان حدود ۲ هزار کیلومتر مربوط به رودخانه‌های اصلی است و در بخش قابل توجهی از رودخانه‌های اصلی، مطالعات تعیین بستر و حریم انجام و محدوده‌ها نشانه‌گذاری شده است.

وی افزود: در سال‌های اخیر حدود ۱۰۵ هکتار از اراضی واقع در مسیر رودخانه‌ها آزادسازی شده است تا از تعرض و تصرف در حریم و بستر رودخانه‌ها جلوگیری شود.

۱۲۰ حلقه چاه غیرمجاز مسدود شد

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای بوشهر همچنین از مسدود و پر کردن حدود ۱۲۰ حلقه چاه غیرمجاز طی سال‌های اخیر خبر داد و گفت: بخش قابل توجهی از این چاه‌ها در دشت‌های ممنوعه  قرار داشتند و با مسدود کردن آنها، حدود ۲۶ میلیون مترمکعب از برداشت غیرمجاز آب جلوگیری شده است.

محمدی با اشاره به وجود حدود ۸ هزار و ۶۳۰ حلقه چاه دارای پروانه و حدود ۷ هزار و ۳۵۰ حلقه چاه فاقد پروانه در استان، توضیح داد: بخش قابل توجهی از چاه‌های فاقد پروانه مربوط به چاه‌هایی است که پیش از سال ۱۳۸۵ حفر شده‌اند و مشمول فرآیند تعیین تکلیف هستند.

وی همچنین با اشاره به چاه‌های موجود در شبکه‌های آبیاری گفت: بخشی از این چاه‌ها در مناطقی مانند شبکه دالکی، در شرایط کمبود آب برای تأمین حداقل نیاز نخلستان‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرند و با بهره‌برداری از سد دالکی، پیش‌بینی می‌شود بخش قابل توجهی از این چاه‌ها از مدار خارج شوند.

سد دالکی در مسیر آبگیری؛ نیاز ۵۰۰ میلیارد تومانی بخش هیدرومکانیکال

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای بوشهر سد دالکی را یکی از طرح‌های شاخص آبی استان دانست و گفت: این سد با حجم مخزن حدود ۶۹۵ میلیون مترمکعب، از پروژه‌های مهم تأمین آب استان است.

وی افزود: سیستم انحراف آب پروژه به‌طور کامل اجرا شده، بخش قابل توجهی از بدنه سد احداث شده و حدود ۶ میلیون مترمکعب خاکبرداری در بخش سرریز انجام شده است. اجرای هسته آسفالتی سد نیز در حال انجام است.

محمدی گفت: بر اساس برنامه زمان‌بندی، امیدواریم در پایان سال جاری یا ابتدای سال آینده به ترازی برسیم که امکان آغاز آبگیری سد فراهم شود.

وی مهم‌ترین بخش عقب‌ماندگی پروژه را مربوط به تجهیزات هیدرومکانیکال عنوان کرد و افزود: برای این بخش حدود ۵۰۰ میلیارد تومان اعتبار نیاز است و مجوزهای لازم برای استفاده از ظرفیت ماده ۵۶ دریافت شده و موافقت بانک ملت نیز برای تأمین مالی این بخش اخذ شده است.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای بوشهر در ادامه آخرین وضعیت برخی پروژه‌های سدسازی استان را تشریح کرد.

وی گفت: سد بهره‌برداری نشده دهرود در دشتستان حدود ۳۷ درصد پیشرفت فیزیکی دارد و امیدواریم با تأمین منابع مالی، این پروژه در سال ۱۴۰۶ به مرحله آبگیری برسد.

محمدی درباره سد ارغون نیز اظهار کرد: این سد برای تأمین آب شرب بخش بوشکان احداث شده و با تکمیل مخزن و خط انتقال، امکان تأمین آب شرب حدود ۲۰ هزار نفر از جمعیت منطقه را فراهم کرده است.

وی افزود: در تنگستان، سد خائیز وارد مدار آبگیری شده و در سال‌های اخیر نقش مهمی در تأمین آب نخلستان‌ها و ایجاد امید در میان کشاورزان منطقه داشته است.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای بوشهر همچنین از پیشرفت حدود ۴۷ درصدی سد باهوش خبر داد و گفت: این پروژه با هدف تأمین آب نخلستان‌های اهرم و نیازهای آبی شهرستان تنگستان در حال اجراست و امیدواریم سال آینده به مرحله آبگیری برسد.

وی درباره سد دشت پلنگ در شهرستان دشتی نیز گفت: این پروژه با حجم مخزن ۱۷۰ میلیون مترمکعب حدود ۶۵ درصد پیشرفت فیزیکی دارد و بر اساس برنامه زمان‌بندی، امیدواریم سال آینده به مرحله آبگیری برسد.

محمدی همچنین سد باغان در مرز شهرستان‌های دشتی و جم را از دیگر پروژه‌های مهم استان عنوان کرد که به مرحله آبگیری رسیده و در تأمین آب شرب شهرستان جم، بخشی از شهرستان دشتی و نیازهای کشاورزی منطقه نقش دارد و از سوی دیگر در کنترل سیلاب‌های مخرب منطقه مؤثر است.

۲۸۰۰ میلیارد تومان اعتبار برای پروژه‌های سدسازی

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای بوشهر مجموع اعتبار پیش‌بینی‌شده برای پروژه‌های سدسازی استان در سال ۱۴۰۵ را حدود ۲ هزار و ۸۰۰ میلیارد تومان اعلام کرد و گفت: برای تکمیل این پروژه‌ها در مجموع به حدود ۱۳ هزار میلیارد تومان اعتبار نیاز داریم.

محمدی در بخش دیگری از سخنان خود به اقدامات انجام‌شده در حوزه نگهداری و احیای شبکه‌های آبی اشاره کرد و گفت: پس از حدود ۳۰ تا ۴۰ سال، برای نخستین بار ۹۵ کیلومتر از زهکش‌های استان لایروبی شده است.

وی همچنین از اجرای طرح‌های لایروبی رودخانه‌ها و پروژه‌های مرتبط با تأمین آب تالاب حله خبر داد و افزود: با احداث بندهای پیش‌بینی‌شده، تلاش می‌شود جریان پایدار آب به تالاب حله برقرار شود.

محمدی در پایان با تأکید بر ضرورت مدیریت منابع آب استان خاطرنشان کرد: کاهش برداشت از آبخوان‌ها، تقویت منابع آب زیرزمینی، توسعه آبخیزداری و آبخوان‌داری، مدیریت مصرف در بخش کشاورزی و تسریع در تکمیل طرح‌های تأمین آب از مهم‌ترین الزامات عبور استان از شرایط کنونی منابع آب است