در بخش‌های مختلف، رسانه با رویکردی عملیاتی چنین نقشی را ایفا کرده است:

۱. حمایت‌های قانونی از مادران شاغل و دانشجویان

به گفته رئیس اداره جوانی جمعیت وزارت بهداشت، اجرای ماده ۲۶ قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت، تسهیلاتی همچون مرخصی، کاهش نوبت‌کاری شب، دورکاری و آموزش غیرحضوری را برای مادران باردار یا دارای فرزند زیر دو سال فراهم کرده است. این خبر که با پوشش رسانه‌ای گسترده بازتاب یافت، پیام روشنی داشت: دانشجویان و شاغلان حوزه پزشکی می‌توانند بدون دغدغه از مسیر تحصیل و اشتغال، نقش مادری خود را ایفا کنند. رسانه در اینجا با برجسته‌سازی اخبار، امید اجتماعی و اعتماد به اجرای قانون را تقویت کرد.

۲. مسکن و زمین؛ دغدغه جدی خانواده‌ها

خانه‌دار شدن جوانان، یکی از کلیدی‌ترین موانع ازدواج و فرزندآوری است. رسانه با انعکاس اخبار واگذاری زمین به خانواده‌های دارای سه فرزند و بیشتر، تصویری روشن از اجرای قانون جوانی جمعیت ترسیم کرد. در استان بوشهر، تنها در شهرستان دشتی، ۲۹۰ قطعه زمین در چارچوب این طرح واگذار شد. بر اساس آمار رسمی، بیش از ۸۴ هزار خانوار در سراسر کشور از این امتیاز برخوردار شده‌اند. بازتاب رسانه‌ای این اقدامات نه‌تنها اطلاع‌رسانی ساده نبود، بلکه نوعی مطالبه‌گری اجتماعی بود؛ چراکه در کنار دستاوردها، کمبود خدمات زیربنایی (مانند آب، برق و معابر) نیز به‌عنوان مطالبه مردم مطرح شد.

۳. نقش مسئولان و ضرورت هم‌افزایی

استاندار بوشهر و مدیران استانی بارها بر لزوم همکاری همه دستگاه‌ها در اجرای سیاست‌های جمعیتی تأکید کرده‌اند. رسانه با پوشش این سخنان، نشان داد که جوانی جمعیت یک مأموریت فرابخشی است و تحقق آن تنها با هم‌افزایی ادارات، بانک‌ها و نهادهای فرهنگی امکان‌پذیر است. انتشار این اخبار به مردم اطمینان می‌دهد که موضوع جمعیت در صدر اولویت‌های استان و کشور قرار دارد.

۴. بازتاب صدای جامعه و بیان مشکلات

مسئولیت اجتماعی رسانه تنها در بازتاب موفقیت‌ها خلاصه نمی‌شود. رسانه باید زبان مردم باشد و چالش‌ها را نیز منعکس کند. خطبه‌های نمازجمعه بندر دیر نمونه‌ای از این رویکرد است؛ جایی که امام جمعه موقت با صراحت گفت:

«فرزندآوری با حرف زدن محقق نمی‌شود. وقتی هزینه‌های درمان ناباروری تا ۱۰۰ میلیون تومان است یا خانواده‌ها برای زایمان باید ده‌ها میلیون بپردازند، حمایت از فرزندآوری نیازمند اقدام واقعی است.»

انتشار چنین سخنانی در رسانه، به معنای پایبندی به صداقت حرفه‌ای و مطالبه‌گری برای بهبود شرایط است.

۵. فرهنگ‌سازی و معرفی الگوهای موفق

فراتر از آمار و قانون، آنچه می‌تواند جوانان را به فرزندآوری تشویق کند، نمونه‌های واقعی و الهام‌بخش است. معرفی زوج موفق بوشهری، مرحوم حسین دهقانی خلد و سرکار خانم لیلا شریفیان، و فرزندان نخبه آنان، گامی ارزشمند در الگوسازی فرهنگی است. رسانه با پرداختن به چنین نمونه‌هایی نشان داد که دانش، هنر و خانواده می‌توانند در کنار هم آینده‌ای روشن بسازند.

رسانه با ایفای مسئولیت اجتماعی خود، می‌تواند سه نقش کلیدی در سیاست‌های جوانی جمعیت ایفا کند:

۱. اطلاع‌رسانی و آگاهی‌بخشی درباره حمایت‌های قانونی و تسهیلات موجود.

۲. مطالبه‌گری و بازتاب مشکلات واقعی که مانع تحقق اهداف جمعیتی است.

۳. فرهنگ‌سازی و الگوسازی از خانواده‌های موفق و الهام‌بخش.

بدین ترتیب، رسانه صرفاً ناظر منفعل نیست؛ بلکه کنشگری فعال است که می‌تواند میان سیاست‌گذاران و مردم ارتباطی سازنده برقرار کند و به تحقق آینده‌ای جوان، پویا و پرامید برای کشور یاری رساند.

به قلم: سهیلا سلطانی