استعفاهای پیاپی در حلقه قدرت آمریکا؛ نشانهای از بحران در دولت ترامپ؟
در روزگاری که سیاست و قدرت بیش از همیشه به هم گره خوردهاند، هر تغییر در ساختارهای نظامی و امنیتی، تنها یک جابهجایی اداری نیست؛ بلکه نشانهای است از لرزشهای عمیقتر در درون یک سیستم. خبر کنارهگیری ژنرال کریستوفر دوناهو از فرماندهی ارتش ایالات متحده در اروپا و آفریقا، آن هم پس از تنها ۱۸ ماه خدمت، از همان جنس خبرهایی است که نمیتوان از کنار آن بهسادگی گذشت. این استعفا، در کنار سایر جابهجاییها و کنارهگیریهای اخیر در سطوح بالای مدیریتی، این پرسش را پیش میکشد که آیا در دولت ترامپ، نشانههایی از فرسودگی، ناهماهنگی و بحرانِ اعتماد در حال آشکار شدن است؟
در عرصه سیاست آمریکا، استعفاهای ناگهانی مقامات ارشد همواره حامل پیامی فراتر از متن رسمی خبر بودهاند. وقتی یک فرمانده بلندپایه، آن هم در حساسترین موقعیتهای مرتبط با اروپا و آفریقا، در زمانی کوتاه از صحنه خارج میشود، افکار عمومی و تحلیلگران بیدرنگ به دنبال معنایی پنهان میگردند. آیا این کنارهگیریها نتیجه فشارهای سیاسی است؟ آیا اختلافنظرهای راهبردی در سطوح بالا شدت گرفته؟ یا باید آن را نشانهای از بیثباتی مدیریتی دانست که در دولت ترامپ بارها خود را در شکلهای مختلف نشان داده است؟
آنچه این خبر را برجستهتر میکند، نه فقط خودِ استعفا، بلکه تکرار الگوی مشابه در بدنه مدیریتی و فرماندهی است. هرگاه شمار استعفاها و تغییرات غیرمنتظره افزایش مییابد، این تصور شکل میگیرد که در پشت صحنه، چیزی بیش از یک تصمیم فردی در جریان است. در دنیای قدرت، استمرار و ثبات، دو ستون اصلی اقتدارند. هرگاه این دو ستون ترک بردارند، حتی قویترین ساختارها نیز با پرسشهای جدی روبهرو میشوند.
از زاویهای دیگر، این استعفا را میتوان در چارچوب بزرگتری دید: شکاف میان سیاستورزی نمایشی و اداره واقعی امور. دولتهایی که بیش از حد بر نمایش قدرت تکیه میکنند، گاه در مدیریت درونی دچار چالش میشوند. وقتی فرماندهان و مسئولان ردهبالا یکی پس از دیگری کنار میروند یا کنار گذاشته میشوند، این پیام به بیرون مخابره میشود که هماهنگی لازم در رأس هرم قدرت، آنگونه که باید، برقرار نیست.
برای افکار عمومی جهان نیز این تحولات بیاهمیت نیست. اروپا و آفریقا، دو منطقهای که در این فرماندهی اهمیت دارند، در معادلات امنیتی آمریکا جایگاه حساسی دارند. هر تغییر در رأس این ساختار میتواند بر روند تصمیمگیری، هماهنگیهای راهبردی و حتی نگاه متحدان واشنگتن اثر بگذارد. از همین رو، کنارهگیری ژنرال دوناهو تنها یک خبر نظامی نیست، بلکه قطعهای از پازل بزرگتری است که تصویر نهایی آن میتواند برای تحلیلگران بسیار معنادار باشد.
اگر این روند ادامه پیدا کند، دولت ترامپ ناگزیر خواهد بود به پرسشهای سختی پاسخ دهد: آیا ساختار مدیریتی آن توان نگهداشتن نیروهای کلیدی را دارد؟ آیا اختلافات درونی به حدی رسیده که فرماندهان ترجیح میدهند زودتر کنار بروند؟ و مهمتر از همه، آیا این تحولات نشانهای از ضعف در مرکز تصمیمگیری است یا صرفاً جابهجاییهای عادی در مسیر اداره کشور؟
آنچه مسلم است اینکه سیاست، بیش از آنکه در بیانیهها معنا پیدا کند، در همین تغییرات به ظاهر ساده خود را نشان میدهد. استعفای ژنرال دوناهو را باید در کنار دیگر نشانهها خواند؛ نشانههایی که اگرچه پراکندهاند، اما در مجموع از وضعیتی خبر میدهند که نیازمند دقت و تحلیل جدی است. در جهان امروز، قدرتی پایدار است که بتواند درون خود آرامش، انسجام و اعتماد را حفظ کند. هرجا این سه رکن آسیب ببیند، موج آن دیر یا زود به بیرون خواهد رسید.
دکتر فردین احمدی
نویسنده و مدیرمسئول انتشارات بینالمللی حوزه مشق
نظرات
0